Yer kürəsi hər il bir qədər də işıqlanır, lakin bu proses bütün regionlarda eyni sürətlə getmir.
Bizim.Media xəbər verir ki, bu qənaətə NASA-nın dəstəyi ilə Connecticut Universitetinin tədqiqatçıları gəlib. The Guardian yazır ki, alimlər 9 il ərzində çəkilmiş 1,1 milyondan çox peyk görüntüsünü təhlil ediblər.
Araşdırmanın nəticələrinə görə, 2014-2022-ci illər arasında süni işıqlandırmanın səviyyəsi 16 faiz artıb. Bununla yanaşı, müxtəlif bölgələrdə dinamika kəskin fərqlənir: bəzi ərazilərdə işıqlanma artır, bəzilərində isə nəzərəçarpacaq dərəcədə azalır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu dəyişikliklərə COVID-19 pandemiyası, iqtisadi böhranlar və enerjiyə qənaət tədbirləri təsir göstərib. Avropada enerji səmərəliliyinin yüksəlməsi fonunda işıqlandırma ümumilikdə azalıb. Venesuelada isə iqtisadi çətinliklər səbəbindən gecə işıqları dörddəbirdən çox aşağı düşüb.
Qeyd olunur ki, lokdaunlar, sənaye və turizmdə geriləmə də bir çox ölkələrin gecə görüntülərində müvəqqəti “qaralma” yaradıb. Rusiya ilə Ukrayna arasındakı müharibə də peyk şəkillərində aydın iz buraxıb.
Bunun əksinə olaraq, Asiya işıqlanma artımının əsas mərkəzi olaraq qalır. Çində və Hindistanın şimalında urbanizasiya fonunda süni işıqlandırma artmaqda davam edir.
ABŞ-da isə vəziyyət birmənalı deyil. Belə ki, ölkənin qərb sahilləri daha işıqlı olur, şərq hissəsində isə işıq səviyyəsi azalır. Bu hal enerji baxımından daha səmərəli texnologiyalara keçidlə izah olunur.
Tədqiqat həmçinin ABŞ-da, xüsusilə Texas və Şimali Dakota ştatlarında qazın məşəldə yandırılmasının geniş miqyas aldığını da üzə çıxarıb. Peyklər həmin ərazilərdə parlaqlığın mütəmadi artdığını qeydə alıb.
Araşdırma müəllifləri vurğulayırlar ki, Yer kürəsinin gecə işıqları artıq xətti inkişafı deyil, artım, azalma və yenidən paylanmanın eyni vaxtda müşahidə olunduğu mürəkkəb mənzərəni əks etdirir.
Bizim.Media
