Alimlər laboratoriyada yetişdirilən insan beyninin hüceyrələrini siçanlara köçürüblər.
ABŞ-ın Stanford Universitetinin alimləri kök hüceyrələrindən yetişdirilən beyin orqanoidlərindən insan toxuması əldə ediblər. Transplantasiyadan iki-üç ay sonra toxuma təxminən beş dəfə böyüyüb. Hüceyrələr siçanların sinir sisteminə yerləşdirilibvə onurğa beyninə çatan əlaqələr yaradıb.
Bizim.Media xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Nature” elmi jurnalında dərc olunub.
Tədqiqatçılar artıq beyin xəstəlikləri olan xəstələrdən hüceyrələr götürə, onları toxumaya çevirə və canlı heyvanlarda yetişdirə bilərlər. Bu, onlara xəstəliyin insan toxumasında necə inkişaf etdiyini və dərmanların necə kömək edə biləcəyini müşahidə etməyə imkan verir.
Tədqiqatın həmmüəllifi Stanford Universitetinin nevroloqu Sergiu Paska bildirib ki, bununla insan beynini unikal və xüsusilə xəstəliklərə qarşı həssas edən şeyləri anlamaq üçün indi çox güclü yeni bir sistem yaradılıb.
Transplantasiya edilmiş toxuma korteksin olmaması səbəbindən itirilmiş bəzi funksiyaları bərpa edib.
Transplantasiya edilmiş siçanlar qısamüddətli yaddaş tapşırığında sağlam heyvanlar qədər yaxşı nəticə göstərdilər, lakin transplantasiya onların zəkasını yaxşılaşdırmayıb.
Hazırlanmış yanaşma insan beyninin inkişafını və onun inkişaf pozğunluqları ilə əlaqəli xəstəlikləri öyrənməyə imkan verəcək. Yeni model dərmanların effektivliyini qiymətləndirmək üçün istifadə edilə bilər.
Məqalədə tədqiqatçı donor dəri hüceyrələrindən hazırlanmış orqanoidlərin siçanlara necə yeridildiyini təsvir edir. Yenidoğulmuşlara bir neçə dəfə 100.000 hüceyrə yeridilib. Nəticədə təxminən 4 milyon insan hüceyrəsi - beynin həcminin yarısı əmələ gəlib. Üç aydan sonra toxuma siçanların qan damarlarına birləşib. Toxumada frontotemporal demansda itirilən nadir von Economo neyronları da tapılıb. Paska bunu siçanların üzərində öyrənməyə ümid edir.
Kembricdən olan professor Madeleine Lancaster qeyd edib ki, bu yanaşma pozğunluqları öyrənmək üçün uyğundur, lakin təbii inkişafdan fərqli olaraq süni bir prosesdir. Bir çox tədqiqatçı lazım olan heyvanların sayını azaltmaq ümidi ilə Petri qablarında orqanoidlər yetişdirir. "Bu cür təcrübələr çox inandırıcı bir səbəb tələb edir", - deyə o əlavə edib.
Bizim.Media
