Şampan, meyvə və yaxşı əhval-ruhiyyə qəfil ürək dayanması riskini azalda bilər. Yarım milyondan çox insanın iştirak etdiyi genişmiqyaslı bir araşdırmanın müəllifləri bu nəticəyə gəliblər.
Eyni zamanda, həkimlər insanları bunu qeyd etmək üçün şüşə açmağa tələsməməyə çağırırlar. Suyun, fiziki fəaliyyətin və balanslı qidalanmanın ürək sağlamlığı üçün ən yaxşı seçim olduğunu eşitmək adi görünə bilər.
Bizim.Media xəbər verir ki, “The Guardian” qəzetinin yeni bir araşdırması gözlənilmədən diqqəti başqa bir içkiyə - şampana çəkib.
Alimlər şampan və ya ağ şərabı daha tez-tez içən insanların qəfil ürək dayanması riskinin daha aşağı olduğunu aşkar ediblər. Tədqiqatçılar, həmçinin müntəzəm meyvə istehlakını, sağlam çəkini qorumağı, qan təzyiqinə nəzarəti, müsbət emosional vəziyyəti və daha yüksək təhsil səviyyəsini potensial qoruyucu amillər kimi müəyyən ediblər.
Ürək dayanması, ürəyin elektrik fəaliyyətində təhlükəli bir pozuntu səbəbindən qəfildən qan vurmağı dayandırdığı bir vəziyyətdir. Təcili yardım olmadan, əsasən ürək-ağciyər reanimasiyası (ÜARE) və mümkün olduqda avtomatlaşdırılmış xarici defibrilyatorun (AED) istifadəsi olmadan, sağ qalma şansı hər keçən dəqiqə sürətlə azalır. Məhz buna görə də alimlər uzun müddətdir ki, bu cür hadisələrin baş verməzdən əvvəl qarşısını almağa kömək edə biləcək amilləri anlamağa çalışırlar.
Müəlliflər Böyük Britaniya Biobank layihəsində 500.000-dən çox iştirakçının məlumatlarını təhlil ediblər. Onlar orta hesabla 14 il ərzində izlənilib və bu müddət ərzində 3000-dən çox insan qəfil ürək dayanması keçirib.
Əvvəlki tədqiqatların əksəriyyətindən fərqli olaraq, bu tədqiqat yalnız bir neçə fərdi vərdişi araşdırmaqla məhdudlaşmayıb. Onlar pəhriz və fiziki fəaliyyətdən psixoloji vəziyyətə, sosial-iqtisadi şəraitə və ətraf mühit amillərinə qədər 56 dəyişdirilə bilən amili qiymətləndiriblər.
Nəticələr gözlənilməz olub, çünki müəlliflər ən əlverişsiz risk faktorları yaxşılaşdırılarsa, qəfil ürək dayanması hallarının 40% ilə 63% arasında potensial olaraq qarşısının alına biləcəyini təxmin edirlər.
Bu, ən təəccüblü tapıntı olub. Tədqiqat şampan və ağ şərabın orta dərəcədə istehlakı ilə qəfil ürək dayanması riskinin daha aşağı olması arasında statistik əlaqə göstərib. Bu, hətta mütəxəssislərin potensial kardioprotektiv təsirin yalnız qırmızı şəraba xas olduğuna dair uzun müddətdir davam edən inancını şübhə altına almasına səbəb olub.
Elmi məqaləyə əlavə edilmiş şərhdə kardioloqlar bu əlaqənin arxasındakı mexanizmin hələ də aydın olmadığını qeyd ediblər. Şampanın ürəyi xüsusilə qoruduğu qənaətinə gəlmək üçün hazırda kifayət qədər dəlil yoxdur. Digər həyat tərzi amillərinin orta dərəcədə istehlakda rol oynaması tamamilə mümkündür.
Müsbət əhval-ruhiyyənin əhəmiyyəti
Tədqiqatın digər maraqlı tapıntısı psixoloji xoşbəxtliklə bağlıdır. Alimlər müsbət emosional vəziyyətin qəfil ürək dayanması riskini də azalda biləcəyini aşkar ediblər. Bu, ürək-damar sağlamlığının yalnız fiziki performansdan deyil, həm də stress səviyyələrindən, emosional yorğunluqdan və ümumi həyat keyfiyyətindən asılı olduğunu bir daha təsdiqləyir.
Qan təzyiqinə nəzarət, sağlam çəki saxlamaq, müntəzəm olaraq meyvə yemək və sağlam qidalanma eyni dərəcədə vacibdir.
Başlıqlara baxmayaraq, kardioloqlar tövsiyələrini dəyişdirmirlər. Mütəxəssislər tədqiqat nəticələrinin bir əlaqə göstərdiyini vurğulayırlar, lakin şampan və ya ağ şərabın qəfil ürək dayanmasının qarşısını birbaşa aldığını sübut etmirlər.
Bundan əlavə, ürək-damar xəstəliklərinin qarşısının alınması üçün mövcud tövsiyələr dəyişməz olaraq qalır. Onlar spirtli içki istehlakını məhdudlaşdırmağı, siqaret çəkməməyi, fiziki cəhətdən aktiv həyat tərzi sürməyi, balanslı qidalanmağı, qan təzyiqini izləməyi və həkimin göstərişlərinə əməl etməyi tövsiyə edirlər.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
