İyulun ortalarına doğru Yer kürəsinin atmosferində baş verən proseslər yenidən Cənubi Qafqaza təsir göstərməyə başlayıb. Avropanı bürüyən rekord istilər, Şərqi Avropada formalaşan siklonlar, Qara dəniz üzərindəki rütubətli hava kütlələri və Xəzər hövzəsində dəyişən külək rejimi Azərbaycanın hava şəraitinə də birbaşa təsir edir.
Bizim.Media “musavat.com”a istinadla xəbər verir ki, Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin proqnozuna əsasən, iyulun 11-də ölkənin böyük hissəsində isti və əsasən yağmursuz hava müşahidə olunacaq. Lakin dağlıq ərazilərdə atmosfer cəbhələrinin toqquşması nəticəsində leysan, şimşək, dolu və hətta sel riski artır.
Son həftələr Aralıq dənizi hövzəsində güclənən subtropik antisiklon Avropanın cənubunda temperaturu rekord həddə çatdırıb. Bu isti hava dalğası Türkiyə üzərindən Cənubi Qafqaza doğru hərəkət edir.
Digər tərəfdən, Rusiyanın Avropa hissəsində və Volqaboyu bölgəsində yaranan nisbətən sərin hava kütlələri cənuba enərək isti hava ilə toqquşur. Məhz bu toqquşma nəticəsində Azərbaycanda, xüsusilə Böyük Qafqazın yamaclarında güclü konvektiv buludlar yaranır. Bu, yay mövsümünün ən xarakterik atmosfer hadisələrindən biridir.
Aran rayonlarında temperatur 37-38 dərəcəyə yüksəlir. Dağlarda isə nisbətən sərin hava qalır. Gün ərzində qızan hava sürətlə yuxarı qalxır, rütubətli hava ilə qarşılaşdıqda güclü buludlar yaranır. Nəticədə qısa müddətdə leysan, şimşək, dolu və sel baş verə bilir.
Bu səbəbdən bir rayonda insanlar istidən əziyyət çəkərkən, yaxınlıqdakı dağ kəndində güclü yağış yağması tamamilə normal meteoroloji hadisə hesab olunur.
Xəzər dənizinin temperaturu yüksəldikcə havaya daha çox rütubət ötürülür. Bu rütubət şimal-qərb küləkləri vasitəsilə Abşeron və şimal bölgələrinə daşınır.
Rütubət yüksək temperaturla birləşəndə havanın hiss olunan temperaturu daha yüksək olur. Buna görə termometr 35 dərəcə göstərsə də, insan orqanizmi bunu 40 dərəcəyə yaxın hiss edə bilər.
Meteoroloqlar xüsusilə Şəki-Zaqatala; Qəbələ-Oğuz, Quba-Qusar;İsmayıllı-Şamaxı, Daşkəsən-Gədəbəy, Qarabağın dağlıq hissələrində ehtiyatlı olmağı tövsiyə edirlər. Bu ərazilərdə qısamüddətli leysanların kiçik dağ çaylarında sel ehtimalı artır.
Son illərdə Azərbaycanda hava hadisələrinin kəskin dəyişməsi təsadüfi deyil. Bir neçə gün davam edən güclü istilərdən sonra qəfil leysanların baş verməsi, dolunun intensivləşməsi və sel hadisələrinin artması qlobal iqlim dəyişikliyinin regiondakı əsas əlamətlərindən sayılır. Bu tendensiyanın yaxın illərdə də davam edəcəyi proqnozlaşdırılır.
Sabah hava necə olacaq?
İyulun 11-də Bakı və Abşeronda əsasən yağmursuz, 33-38° isti olacaq. Aran rayonlarında isti və quraq hava, dağlıq və dağətəyi rayonlar günün ikinci yarısında qısamüddətli yağış, şimşək, dolu ehtimalı var. Ayrı-ayrı dağ çaylarında sululuğun artması və lokal sel riski mövcuddur.
Belə görünür ki, iyulun ikinci ongünlüyündə Azərbaycan bir tərəfdən qızmar yay istisinin, digər tərəfdən isə atmosfer cəbhələrinin yaratdığı təhlükəli hava hadisələrinin təsiri altında qalacaq. Bu səbəbdən xüsusilə dağlıq bölgələrə üz tutan vətəndaşların hava xəbərdarlıqlarını diqqətlə izləməsi vacibdir.
Bizim.Media
