Bu gün qardaş Türkiyədə Cümhuriyyət günü kimi qeyd olunur.xa0
1922-ci ildə səltənətin qaldırılmasından sonra Türkiyə dövlətinin siyasi quruluşunun yekun təsbiti məsələsi 1923-cü ilin oktyabrında cümhuriyyətin elanı ilə həll edildi. Türkiyə dövləti TBMM-in 29 oktyabr tarixli qərarı ilə Cümhuriyyət adlandırılmağa başlandı. Cümhuriyyətin elanından sonra ilk dəfə prezident seçilən Mustafa Kamal Paşa - Atatürk Türkiyənin Dövlət-i Aliyədən (Osmanlı sistemi) yeni siyasi rejimə faktiki keçidini şərtləndirən geniş miqyaslı islahatların banisidir. 1924-cü ildən etibarən keçirilməyə başlayan bayram Türkiyənin bütün şəhərlərində, Şimali Kipr Türk Respublikasında (KKTC) və dünyanın bütün ölkələrindəki Türkiyə səfirliklərində qeyd edilir.
TürkiyÉ™ Yazıçılar Birliyinin Ä°stanbulxa0 şöbÉ™si ilÉ™ Ä°stanbul bÉ™lÉ™diyyÉ™sinin mÉ™dÉ™niyyÉ™t vÉ™ sosial Ä°ÅŸlÉ™r Ä°darÉ™sinin təşkilatçılığı ilÉ™ bu il ilk dÉ™fÉ™ olaraq “NÉ™ varsa hÉ™r ÅŸey ÅŸeirâ€x9d sloqanı ilÉ™ ÅŸeir günlÉ™ri təşkil edilib.
Moderator.az Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, şeir günlərində 16 min nəfərin iştirak etdiyi səsvermədə Türkiyənin Cumhuriyyət dövrünün 12 ən yaxşı şeiri də müəyyənləşib. Həmin siyahını təqdim edirik:
12. Æx8frdÉ™m BÉ™yazid: - “SÉ™nÉ™, mÉ™nÉ™, vÉ™tÉ™nimÉ™ , ölkÉ™min insanlarına dairâ€x9d
11.xa0 NÉ™cib Fazil QısakürÉ™k: “Sakarya türküsüâ€x9d
10. YÉ™hya Kamal Bayatlı: “SÉ™ssiz GÉ™miâ€x9d
9. Sezai Qaraqoç : “Sürgün ölkÉ™â€x9d
8. MÉ™hmÉ™t Akif Æx8frsoy : “Çanaqqala ÅŸÉ™hidlÉ™rinÉ™â€x9d
7. Æx8fbdürrÉ™him QaraqoÅŸ: “Mehribanâ€x9d
6. Turqut Uyar: “GöyÉ™ baxma dayanacağıâ€x9d
5. Ä°smet ÖnÉ™r: “Amentoâ€x9d
4. NÉ™cib Fazil QısakürÉ™k: “Qaldırımlarâ€x9d
3. Æx8fhmÉ™d Arif: “HÉ™srÉ™tindÉ™n qandalları É™sgiltdimâ€x9d
2. Atilla Ä°lhan: “MÉ™n sÉ™nÉ™ mÉ™cburamâ€x9d
1. Sezai Qaraqoç: “Mono Rozaâ€x9d
Moderator.az o dönəmin ən yaxşı şeirlərindən ibarətxa0 xa0yuxarıdakı siyahıdan bir nümunəni təqdim edir:
NÉ™cib Fazil QısakürÉ™k- “Sakarya türküsüâ€x9d
Insan bu, su misali, kivrim kivrim akar ya…xa0
Bir yanda akan benim, öbür yanda Sakarya.xa0
Su iner yokuslardan, hep basamak basamak;xa0
Benimse alin yazim, yokuslarda susamak.xa0
Her sey akar: Su, tarih, yildiz, insan ve fikir…xa0
Oluklar çis: Birinden nur akar, birinden kir.xa0
Akista demetlenmis, büyük küçük kâinat…xa0
Su çikan buluta bak, bu inen suya inat!xa0
Fakat Sakarya baska, yokus mu çikiyor, ne?xa0
Kursundan bir yük binmis, köpükten gövdesine.xa0
Çatliyor, yirtiniyor yokusu sökmek için.xa0
Hey Sakarya, kim demis suya vurulmaz perçin?xa0
Rabbim isterse, sular büklüm büklüm burulur,xa0
Sirtina Sakarya'nin, Türk tarihi vurulur.xa0
Eyvah, eyvah, Sakarya'm, sana mi düstü bu yük?xa0
Bu dava hor, bu dava öksüz, bu dava büyük! ..xa0
Ne agir imtihandir basindaki, Sakarya!xa0
Bin bir basli kartali nasil tasir kanarya?xa0
Insandir saniyordum mukaddes yüke hamal;xa0
Hamallik ki, sonunda, ne rütbe var, ne de mal.xa0
Yalniz aci bir lokma, zehirle pismis astan;xa0
Ve ayrilik, anadan, vatandan, arkadastan;xa0
Simdi dövün Sakarya, dövünmek vakti bu an;xa0
Kehkesanlara kaçmis eski günesleri an!xa0
Hani, Yunus Emre ki, kiyinda geziyordu;xa0
Hani, ardina çil çil kubbeler serpen ordu?xa0
Nerede kardeslerin, cömert Nil, yesil Tuna?;xa0
Giden sanli akinci, ne gün döner yurduna?xa0
Mermerlerin nabzinda hâlâ çarpar mi tekbir?xa0
Bulur mu deli rüzgâr o sedâyi: Allah bir!xa0
Bütün bunlar sendedir, bu giris bilmeceler…xa0
Sakarya, kandillere katran döktü geceler!xa0
Vicdan azabina es, kayna kayna Sakarya…xa0
Öz yurdunda garipsin, öz vataninda parya!xa0
Insan üç bes damla kan, irmak üç bes damla su…xa0
Bir hayata çattik ki, hayata kurmus pusu.xa0
Geldi ölümlü yalan, gitti ölümsüz gerçek;xa0
Siz, hayat süren lesler, sizi kim diriltecek?xa0
Kafdagi'ni assalar, belki çeker de bir kil!xa0
Bu ifritten sualin, kilini çekmez akil!xa0
Sakarya, saf çocugu, masum Anadolu'nun…xa0
Divanesi ikimiz kaldik Allah yolunun!xa0
Sen ve ben, gözyasiyla islanmis hamurdaniz;xa0
Rengimize baksinlar, kandan ve çamurdaniz!xa0
Akrebin kiskacinda yogurmus bizi kader;xa0
Aldirma, böyle gelmis, bu dünya böyle gider!xa0
Bana kefendir yatak, sana tabuttur havuz;xa0
Sen kivril, ben gideyim, son Peygamber kilavuz!xa0
Yol onun, varlik onun, gerisi hep angarya…xa0
Yüz üstü çok süründün, ayaga kalk, Sakarya! ..xa0
Hazırladı: Elmin Nuri
