Moderator.az xəbər verir ki, 25-27 may 2016-ci il tarixlərində Azərbaycanın paytaxtı Bakı Şəhərində III Uluslararası Türk Araştırmaları Simpoziumu keçirilib. Türkiyənin Niğde Universiteti, Qazaxıstan Dövlət Qızlar Universiteti, M.Akmulla adına Başqırdıstan Dövlət Pedaqoji Universiteti, Bakı Avrasiya Universiteti (BAU), Mahmud Kaşğari adına Bişkek Universiteti və Yunus Əmrə İnstitutunun birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən Simpozumda Türk Cümhuriyyətlərinin (Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkiyə, Azərbaycan, Türkmənistan, Başqırdıstan, Tatarıstan, Qırğızıstan və b.) elim adamları və araşdırmaçılar iştirak ediblər. Simpoziumda türk dünyasını maraqlandıran dil, ədəbiyyat, din, təhsil, tarix, sosiologiya, incəsənət, ətraf mühit, arxeologiya, sənət tarixi, beynəlxalq münasibətlər, sahibkarlıq, idarəetmə və iqtisadiyyat, gender problemləri kimi mövzular və elmi araşdırmaların gələcək perspektivləri üzrə müzakirələr aparılıb.
Simpoziumda AMEA Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun aparıcı
elmi işçisi, fəlsəfə doktoru Faiq Qəzənfəroğlu (Ələkbərov) ““Kitabi-Dədə
Qorqud”x9d da əski Tanrıçılığın və Şamançılığın izləri”x9d mövzusunda məruzə
edib. Azərbaycan Türk alimi bildirib ki, bu günə qədər “Kitabi -Dədə
Qorqud”x9d əsəri və yazarı Dədə Qorqud fəlsəfədən və tarixdən uzaq tutulmuş, daha
çox burada folklor, ədəbiyyat, dilçilik və az da olsa tarixi məsələlər
araşdırılmışdır. Faiq Qəzənfəroğlu: “Özəlliklə, Azərbaycanda, Türkiyədə,
bütünlükdə Türk Dünyasında “Kitabi -Dədə Qorqud”x9dun əsasən folklor əsəri olaraq
qələmə verilməsi bu dəyərli əsərin fəlsəfi mənasını və yazarı Qorqud Atanın
filosofluğunu kölgədə qoymuşdur. Şübhəsiz, Azərbaycan və Türküstanda “Kitabi- Dədə
Qorqud”x9d əsərinin və Qorqud Atanın fəlsəfədən, eyni zamanda tarixdən uzaq
tutulması siyasi motivlərlə bağlı olmuşdur. Ancaq nə yazıq ki, Azərbaycanın
müstəqilik dönəmində yayınlanmış “Fəlsəfə”x9d adını daşıyan bir çox kitaplarda da
“Kitabi- Dədə Qorqud”x9da fəlsəfi və tarixi bir əsər olaraq çox az diqqət
yetirilir. Halbuki “Kitabi- Dədə Qorqud”x9d əsəri və yazarı Dədə Qorqud Türk fəlsəfəsinin
ilk qaynaqlarından biri, bəlkə də birincisidir”x9d.
Faiq Qəzənfəroğlu bildirib ki, “Kitabi- Dədə Qorqud”x9dda
da Türklərin ən əski dini-fəlsəfi təlimi olan Tanrıçılıq mühüm yer tutur: “Özəlliklə,
Qorqud Atanın fəlsəfi baxış açısında önəmli yer tutan Tanrıçılığın Türk
xalqlarının həyatında yeri və rolu araşdırılmalı, İslam diniylə bütövləşən bu
fikirlərin başqa cəhətləri üzə çıxarılmalıdır. Şübhəsiz, Tanrıçılığın İslam diniylə
hansı bənzər və fərqli cəhətlərinin olması, Türklərin əksəriyyətinin
Tanrıçılıqdan nədən İslama yönəlməsi isə Türk fəlsəfəsinin, Türk fəlsəfə
tarixinin araşdırma səbəbi olmalıdır”x9d.
