Son günlərin ən çox müzakirə edilən məsələlərindən biri bir müddət öncə həbs edilən bəzi NİDA-çıların ölkə başçısından əfv istəməsi və azad ediləndən dərhal sonra sabiq prezident Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etməsidir. Vaxtiylə mövcud hakimiyyətə qarşı sərt, barışmaz mövqe sərgiləyən və bu səbəbdən də müxalif düşərgədə böyük nüfuz qazanan gənclərin bir-birinin ardınca ağ bayraq qaldırması bu gün elə həmin düşərgə tərəfindən ciddi tənqid və ittiham hədəfinə çevrilib. Halbuki, baş verənlərə bu qədər sadə və tənqidi münasibətin özü də ittiham ediləcək bir yanaşma hesab oluna bilər.
Şübhəsiz,
demokratiya uğrunda mübarizə istiqamətində böyük əzm ortaya qoyan gənclərin
birdən-birə cəbhə dəyişməsi xoşagələn deyil və bu, hər şeydən öncə həmin
insanların timsalında sarsılmaz gənclik obrazı yaradan şəxslərin xəyal
qırıqlığına uğraması deməkdir. Lakin buna baxmayaraq bu insanları qınamaq,
onlar haqqında həqarətli ifadələr işlətmək də düzgün sayıla bilməz. Ən azından
ona görə ki, bu insanların, onların yaxın çevrəsinin nələr yaşadığı, hansı mənəvi-psixoloji
təzyiqlərlə üzləşdiyi, bu qərarı hansı daxili təbəddülatlar və sarsıntılardan
sonra verdiyi kimsəyə bəlli deyil.
Ümumiyyətlə,
qınamaq və ittiham etmək ”“ bu istənilən situasiyada ən asan, heç bir maddi-mənəvi
fədakarlıq tələb etməyən ucuz tənqidçilik və qəhrəmanlıqdan başqa bir şey
deyil. Çətin və təqdirəlayiq olan isə dərk etmək, qarşı tərəfi, onun verdiyi qərarları
başa düşməkdir. Bəli, qəbul etmək yox ”“ başa düşmək!
Unutmaq
lazım deyil ki, hər kəs öz seçimində azaddır və heç kimdən sona qədər ideal
dözüm və iradə sərgiləmək tələb oluna bilməz. Əgər kimsə özünü daha dönməz,
daha mübariz, alınmaz və satılmaz biri hesab edirsə, o zaman bunu əməli olaraq
öz üzərində sərgiləməli, məhz öz məhrumiyyət və qətiyyəti ilə başqalarına nümunə
olmağı bacarmalıdır. Və tərəf dəyişən gəncləri ittiham edən şəxslər öz qınaq və
tənqidlərini ortaya qoymamışdan öncə “mən olsaydım hara qədər dözərdim” sualına
obyektiv, vicdanlı şəkildə cavab verməyə çalışmalı, özünü bir anlıq da olsa həmin
insanların yerinə qoymağı bacarmalıdır.
Bəli,
bu gün bir çox gəncin öz mübarizəsindən imtina etdiyi və tamam fərqli mövqe sərgilədiyinə
şahid olmaqdayıq. Bir çoxları bunu təslimiyyət kimi dəyərləndirr və doğrudan da
baş verənlərin formal da olsa təslimiyyət
ayini olduğu göz önündədir. Lakin bu gün cəbhə dəyişdirən gənclərin əməlində
sadəcə təslimiyyət deyil, həm də
böyüklük əlaməti var. Bu, bir insanın bükə bilmədiyi qolu, qopara bilmədiyi zəngiri
öpmək, aşa bilmədiyi səddin önündə diz çökmək böyülüyüdür. Və şəxsən mənə görə
açıq-aşkar, milyonların gözü önündə reallaşan bu təslimiyyət qarşı tərəfə 20
ildir ki, boş güllə atmaqdan, yalandan mübarizə imitasiyasl formalaşdırmaqdan,
asmaq, kəsməklə bağlı bəyanatlar səsləndirməkdən, aşkarda düşmən elan etdiyin cəbhə
ilə xəlvətdə anlaşmaq üçün fürsət axtarmaqdan daha anlamlı və birmənalıdır.
Sözsüz,
öz mübarizə mövqeyindən geri çəkilən və başqa qütbdə qərarlaşan bu insanların məlum
qərarı onları ittiham etməyə əsas vermədiyi kimi, onların təslimiyyətləri
fonunda ortaya qoyduqları böyüklük də təqdir ediləcək, örnək sayılacaq böyüklük
deyil. Ancaq bütün hallarda həqiqət dəyişməz olaraq qalır: ədalət güclü ola
bilməyəndə insanlar gücü ədalət kimi qəbul etməli olurlar. Və min illərin dərinliyindən
axıb gələn bu gerçək bu gün də öz aktuallığını qorumaqdadır. Və aydın olan bir
şey var: xalqın və müxalifətin ədaləti bu günə qədər güclü edə bilməməsinin
günahı sadəcə həmin gənclərdə deyil. Bu, bütün bir xalqın, bütöv bir toplumun
günahıdır və bu günaha görə hökmən kimisə cəzalandırmaq lazımdırsa, o zaman
bütün xalq müqəssirlər kürsüsündə yer almalıdır.
Seymur Əliyev
e-mail: seymur_dq04@mail.ru
