Mühacirətdə yaşayan tanınmış hüquqşünas Əlövsət Əliyev Moderator.az - a göndərdiyi müəllif yazısında yola salmağa hazırlaşdığımız ili pessimist ovqatda xatırlayacağını bildirir:
"Böyüyürük, oxuyuruq, işləyirik, istirahət edirik, valideyn və ya baba oluruq. Babalarımızı, nənələrimizi, valideynlərimizi dəfn edirik, doğmaların qəbirlərinə baş çəkmək , əzizlərimizi yoxlamaq hüququndan məhrum oluruq, sevirik, sevilirik, kökəlirik, arıqlayırıq, qovuruq, qovuluruq, xəstələnirik, sağalırıq, danlanırıq, danlayırıq, həbs edirik və ya həbs olunuruq və bütün bu yaşananlara həyat deyirik. Hər kəsdən və hər şeydən çox sevdiyimiz HƏYAT.
Nədənsə geriyə baxanda və yaşadığımız illəri xatırlayanda həyat, xüsusilə, Azərbaycanda yaşadığım və orada bu gün yaşanan həyat çox qorxulu görünür. Gündəlik həyatda xoşbəxt anlar olsa da geriyə baxanda yaşadığımız illəri belə xatırlayıram.
Ailəmizdəki vaxtsız itkilər, 20 yanvar, torpaqlarımızın işğalı, Xocalı soyqırımı kimi hadisələr müxtəlif illərdə olsa da bu illərin ən qorxulusu, zənnimcə, Azərbaycanın, onun vətəndaşlarının və həm də mənim həyatımda ən uğursuz hesab etdiyim illərdən oldu 2015-ci il.
Verilən vədlərə baxmayaraq 2015-ci il Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasının təmin olunması sahəsində yetərli səylər olmadı. Dünya ölkələrindəki iqtisadi inkişafa baxmayaraq Azərbaycanı iqtisadi böhran bürüdü və hökumətin əsaslı islahatlara hazır olmadığı göz önündədir.
Konstitusiya çərçivəsində təminat verilməsinə baxmayaraq demokratik cəmiyyətin qurulması istiqamətdə heç bir fəaliyyət olmadı və islahatlar aparılmadı. Hüquq mühafizə orqanlarında ştat vahidlərinin sayı artırılmaqla, onlara əlavə səlahiyyətlər verildi və zor aparatına çevrilməsi davam etdi. Məhkəmələrin icra hakimiyyəti orqanlarından asılılığı daha da gücləndi.
Xalqın iradəsinin ifadəsi kimi qanunların aliliyinin təmin olunduğu hüquqi, demokratik və dünyəvi dövlət quruculuğu sahəsində heç bir iş görülmədi. Hüquqi dövlət, demokratik cəmiyyət tələb edənlər heç bir sübut olmadan, sifarişli məhkəmə hökmləri ilə cəzaçəkmə müəssisələrində saxlanıldı, qanunsuz həbslər davam etdi. Ən perspektivli və iddialı, digər siyasi partiyalarla müqayisədə uğurlu komandaya malik, əksəriyyətin qəbul etdiyi siyasətçi İlqar Məmmədov, Azərbaycanda əksər ğənc hüquqşünasların müəllimi hesab olunan, çox səmərəli fəaliyyəti ilə seçilən QHT-lərdən birinin rəhbəri İntiqam Əliyev, zəngin faktoloji mənbələrə əsaslanaraq araşdırmalar aparan jurnalist Xədicə İsmayıl, ölkənin ən hazırlıqlı seçki mütəxəssislərindən olan, Azərbaycandan heç bir maliyyə asılılığı olmayan QHT rəhbəri Anar Məmmədli, əhatəli və obyektiv politoloji təhlillərin və tənqidi yazıların müəlliflərindən olan Rauf Miqrədirov, yeni nəsil siyasətçilərin ən uğurlu və cəsarətli nümayəndələrindən Fuad Qəhrəmanlı, dünyanın ən mütərəqqi universitetlərində təhsil almış və siyasi iddialarını gizlətməyən onlarla gənc ömürlərinin 1 ilini də həbsdə başa vurdular. Bunlar onu sübut edir ki, ölkədə insan və vətəndaş hüquqları və azadlıqları, əqidə və siyasi mənsubiyyətə görə məhdudlaşdırılmaqda davam edir. İnsanlar məhz siyasi mənsubiyyətinə və ya hakimiyyətdə olan şəxslərin birbaşa göstərişi ilə əsassız olaraq cəzalandırılır, vəzifəyə təyin olunur və ya vəzifədən kənarlaşdırılır.
Hakimiyyət vətəndaş cəmiyyətinin bərqərar edilməsinə nail olmaq əvəzinə bu sahədə xidməti olan hər kəsin fəaliyyətini nəzarətə götürür, vətəndaş cəmiyyətinin ən layiqli təmsilçilərini həbs edir, bank hesabları bağlanılır, əsassız yoxlamalara məruz qalır və ən yaxşı halda fəaliyyəti dayandırılır.
Cari ildə sosial ədalət prinsiplərinə əsaslanaraq, mütərəqqi iqtisadi və sosial qaydalara uyğun olaraq hamınin layiqli həyat səviyyəsini təmin etmək istiqamətində cəhdlər olmadı. Vəziyyət o qədər acınacaqlıdır ki, mövcud hakimiyyətdən öz pozulmuş hüquq və azadlıqlarının təmin olunmasını gözləyən demək olar ki yoxdur. Çünki siyasi fəallığı ilə seçilən hər kəs və ya onun yaxınları dərk edirlər ki, qanunla qadağan olunmayan üsul və vasitələrlə öz hüquqlarını və azadlıqlarını müdafiə etmək imkanına malik deyillər.
Vəkillər və etibarnamə ilə nümayəndə kimi fəaliyyət göstərən hüquqşünaslar prezidentin sərəncamlarının, Ədliyyə Nazirliyinin, MTN, Baş Prokurorluq əleyhinə olan işlərdə vəkil və ya nümayəndə kimi iştirak etməkdən çəkinmədən imtina edir və bu işlərin məhkəmə perspektivi olmayacağını bildirir, müştəriləri ilə müqavilə bağlamırlar.
Məhz 2015-ci ildə heç bir əsas olmadan çoxsaylı vətəndaşlarımızın Azərbaycan Respublikasının ərazisindən kənara getmək hüquqları məhdudlaşdırılıb.
İctimaiyyətdən gizlədilmə cəhdlərinə baxmayaraq MTN-də baş verənlər göstərdi ki, öz razılığı olmadan insanların şəxsi həyatı haqqında məlumatların toplanması, saxlanılması, istifadəsi və yayılması adi hala çevrilib. Hüquq mühafizə orqanlarında şalışan istənilən məmurun iradəsi ilə vətəndaş xəbəri olmadan izlənilir, şəxsi məlumatları əldə olunur və ehtiyac olanda o məlumatlat ictimailəşdirilir.
Azərbaycan Respublikasının vətəndaşının heç bir halda vətəndaşlıqdan məhrum edilə bilməməsi konstitusiyada nəzərdə tutulsa da 2014-ci ildə qanunda edilən dəyişiklik əsasında insanların birtərəfli qaydada, vətəndaşlıqdan çıxmaq haqqında ərizəsi olmadan kütləvi halda vətəndaşlıqdan məhrum edilməsi təcrübəsinə bu il start verildi .
2015-ci il çaşdırıcı ideyalar, kiminsə ideallaşdıraraq, həqiqi idealları gözdən salmaqla bağlı ideyanın açıq dilə gətirildiyi il kimi də yaddaşlarda qaldı. Hətta Gəncə şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının keçmiş müavini, hazırda MM üzvi Naqif Həmzəyev və digər MM üzvü Musa Urudun (Quliyev) M.Ə. Rəsulzadənin heykəlinin götürülməsi və onun yerinə ulu öndərlərinin yeni heykəlinin qoyulması planı və bununla bağlı zəhmətkeş məktubları hazırlanması haqqında hazırlıqlarının aparılması haqda da məlumatlar var.
2015-ci ildə qürur yerimiz olan ailə və qohumluq ənənələrimizə haramlıq qatıldı. Qohumluqdan imtina ərizələrinin alınması kimi iyrənc və qeyri-insani üsul, qanundan kənar cəza az qala həyat normasına çevrildi bu il.
2015-ci il insan hüquq və azadlıqları ilə bağlı ölkədə elə dözülməz şərait yaradıldı ki, sonda ABŞ Azərbaycan hökümətinə barmaq silkələdi, onları hədələdi ki, insan olun, adam olun, vətəndaşlarınızla belə rəftar etməyin, onlarla rəftarda qanunların aliliyini təmin edin. Əks halda sizə sanksiya tətbiq edəcəyik. Əslində ABŞ Konqresindən atılan bu addım o deməkdir ki, ya Azərbaycanda etiraz etmək və ya hüquqlarını qorumaq gücündə insanlar qalmayıb və ya ölkə cinayətkar qrupun girovuna çevrilib.
2015-ci il hər bir azərbaycanlı kimi mənim də yadımda qəzalarla, faciələrlə, itkilərlə, talanlarla, yalanlara, həyat normasına çevrilən cəzasız cinayətlərə, hüdudsuz məmur özbaşınalıqları ilə və bundan daha faciəlisi isə bütün bu qanunsuzluqlara olan dözümlə yadda qaldı.
Bütün baş verənləri özbaşınalıq da adlandırmaq olar. Cəzasızlıqdan, harınlıqdan, əxlaqsızlıqdan, yaltaqlıqdan, həyasızlıqdan, əclaflıqdan yaranmış özbaşınalıq. Ümid edirəm ki, bu özbaşınalıqların qurbanlarının oyandığı il olacaq 2016-cı il. Arzu edək ki, 2016 bu pisliklər və yaramazlıqlarla ayrılıq ilimiz olsun.
BAYRAMINIZI TƏBRİK EDİRƏM!"
