“Avropa Birliyinin hesabatı qərəzlidir”x9d

Avropa Birliyi son hesabatında Azərbaycanda korrupsiyanın mövcud durumu ilə bağlı rəsmi Bakının ünvanına sərt ittihamlar səsləndirib. Hesabatda korrupsiyaya qarşı mübarizə məqsədi ilə ölkədə bütöv strukturların yaradılmasına baxmayaraq, korrupsiyanın səviyyəsinin yüksək olduğu qeyd edilib.

Avropa Birliyinin məlum hesabatı Azərbaycandakı siyasi dairə və təşkilatlar tərəfindən heç də birmənalı qarşılanmayıb. Belə ki, müxalifət düşərgəsi hesabatı tamamilə obyektiv hesab etsə də, Avropa Birliyini qərəzçilikdə ittiham edənlər də az deyil.

Məsələ ilə bağlı Moderator.az saytı və “Hürriyyət”x9d qəzetinə açıqlama verən “Konstitusiya”x9d Araşdırmalar Fondunun prezidenti Əliməmməd Nuriyevin Avropa Birliyinin hesabatında yer alan fikirlərin həqiqətdən uzaq olduğunu bildirib:

“Ola bilsin ki, Avropa İttifaqı bu məsələ ilə bağlı hesabat hazırlayarkən ya yetərincə məsələnin mahiyyətini öyrənməyib. Ya da ki, bu qurumun ekspertləri məqsədli şəkildə məsələyə qərəzli yanaşıblar. Öncə onu deym ki, Avropa İttifaqının öz hesabatında da göstərilir ki, Azərbaycanda korrupsiyaya qarşı mübarizə məqsədi ilə bütün strukturlar yaradılıb. Bu strukturlardan biri ASAN xidmətdir. ASAN xidmət dövlət orqanları tərəfindən həyata keçirilən xidmətlərin vahid bir məkanda, şəffaf şəkildə reaalaşmasını təmin edir. ASAN xidmət həm də mobil surətdə fəaliyyət göstərir. Bu ortamda hər hansı bir korrupsiyanın baş verməsi qeyri-mümkündür. ASAN xidmətdən istifadə edənlərin sayı milyonlarla ölçülməkdədir. Lakin bu vaxta qədər bu xidmətdən istifadə edənlərdən bir nəfər də olsun xidmətin fəaliyyətindən narazılığını bildirməyib. Kimsə deməyib ki, burada ya onlarla kobud rəfdar ediblər, ya vaxtında sənədlər verilməyib, ya hansısa qeyri-qanuni tələblər səslənib və s. Hər kəs bu xidmətdən razıdır. Bu xidmət bütün ölkəni əhatə edir”x9d.

Ə.Nuriyev korrupsiya hallarının önləmək üçün görülən digər tədbirlərə də diqqət çəkib: “Korrupsiyaya qarşı mübarizənin əsas şərtlərindən biri də məmur-vətəndaş təmasını minimuma endirməkdir. Bu, korrupsiya sövdələşmələrinin qeyri-mövcudluğuna tam təminat verir. Bu, bütöv bir sistemdir. Avropa İttifaqının hesabatında bu barədə heç nə deyilmir. Hətta Avropa İttifaqının bir sıra ölkələri də Azərbaycanda ASAN xidmət modelinin öyrənilməsi ilə bağlı təcrübə mübadiləsi aparıblar və bu gün də aparmaqda davam edirlər. Bütün beynəlxalq təşkilatlar da ASAN xidmətin korrupsiya hallarını aradan qaldırmaqdakı rolunu qeyd edib”x9d.

Ə.Nuriyev prokurorluq orqanlarının bu sahədəki əməyinin də danılmaz olduğunu vurğulayıb: “Ikinci amil ondan ibarətdir ki, ildən ilə Baş Prokuror yanında Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İdarəsi tərəfindən  korrupsiya ilə bağlı araşdırılan cinayət işlərinin sayı artmaqdadır. Bu bir tərəfdən korrupsiya sövdələşmələrinin qarşısının cinayət təqibi vasitəsi ilə alındığını göstərir. Həm də korrupsiyaya qarşı aparılan mübarizənin miqyasını göstərir. Korrupsiya cinayətləri ilə bağlı məhkəmə hökmlərinin sayı da korrupsiyaya qarşı hansı miqyasda mübarizə aparıldığını göstərir. Vəzifəcə daha böyük məmurların məsuliyyətə cəlb edilməsi faktlarının çoxluğu da korrupsiyaya qarşı mübarizənin göstəricisidir. Bu, mübarizənin effektiv, səmərəli formada aparıldığını təsdiqləyir”x9d.

Ekspertin sözlərinə görə, elektron hökumətə keçid də korrupsiyaya qarşı mübarizə çərivəsində atılan mühüm addımlardan biridir:

“Ən vacib məsələlərdən biri də elektron hökumətə keçidlə bağlı məsələdir. Xidmətlərin elektron qaydada aparılması korrupsiyaya qarşı mübarizə məqsədi ilə həyata keçirilən mütərəqqi bir addımdır. Bu gün Azərbaycanda 600-ə yaxın xidmət elektron xidmətə keçib. Elektron hökumət portalı yaradılıb. Müxtəlif sahələr üzrə də bu cür portallar formalaşıb. Daşınmaz əmlakın qeydiyyatı ilə bağlı məsələ tamam avtomatlaşdırılıb. Əmlak Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən 31 xidmət elektronlaşdırılıb. Bu da korrupsiyaya qarşı mübarizənin vacib elementlərindən biridir. Ədliyyə, Vergilər, İqtisadi İnkişaf Nazirlikləri, Dövlət Qulluğu Məsələləri üzrə Komissiya tərəfindən xidmətlərin tam elektronlaşdırılması prosesi başa çatmaq ərəfəsindədir. Dövlət Qulluğu Məsələləri üzrə Komissiya şəffaf şəkildə fəaliyyət göstərən bir qurumdur. Burada hansısa korrupsiya sövdələməsi üçün ümumiyyətlə imkan yoxdur.

Yerli icra hakimiyyətlərində də elektronlaşma prosesi gedir. Nazirlərin yerlərdə ictimai qəbullar keçirməsi, problemlərin yerlərdə həlli hökumətin korrupsiyaya qarşı mübarizə iradəsini göstərən faktlardır. Ölkə başçısı dəfələrlə korrupsiyaya qarşı mübarizə ilə bağlı aydın mesajlar səsləndirib. Məmurlara bununla bağlı tapşırıqlar verib. Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycanda korrupsiyaya qarşı mübarizə məsələsində möhkəm iradə var”x9d.

Ə.Nuriyevin sözlərinə görə, aparılan araşdırmaların nəticəsi də korrupsiyaya qarşı mübarizənin yüksək səviyyədə olduğunu  göstərir:

“Şəffaflıq Azərbaycan”x9d təşkilatı ilə birlikdə Azərbaycanda korrupsiyaya qarşı mübarizə ilə bağlı dövlət proqramının monitorinqini həyata keçiririk. Əldə edilən nəticələr də göstərir ki, dövlət tərəfindən qəbul edilən proqramın icrası istiqamətində əhəmiyyətli irəliləyişlər var. Əmlakın reyistri, sahuibkarlıq, dövlət qulluğuna qəbulla bağlı məsələlərdə ciddi irəliləyişlər mövcuddur. Bizim hesablamalarımıza görə, həmin proqramın bitməsinə bir il qalmasına baxmayaraq, proqramın 69,5%-i icra olunub. Bu, ciddi bir göstəricidir. Korrupsiyaya qarşı mübarizə bütün sahə və sektorları əhatə edir.

Avropa Birliyinin öz hesabatında kimlərin məlumatına istinad etdiyini bilmirəm. Təəssüflər olsun ki, bəzi beynəlxalq təşkilatların hesabatında da mühüm həqiqətlər, o cümlədən korrupsiyaya qarşı mübarizə ilə bağlı mövcud siyasi iradə faktoru nəzərə alınmır. Vətəndaş cəmiyyətlərinin korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsi də hesabatlarda öz əksini tapmır. Halbuki, bunlar vacib amillərdir. Xarici sərmayənin Azərbaycana qoyuluşu da ölkədə korrupsiyaya qarşı mübarizənin yüksək səviyyədə olduğunu göstərir. Çünki o yerdə ki, korrupsiya var, ora heç kim sərmayə qoymur. Bütün bunlar onu göstərir ki, bu hesabatlar bir çox hallarda səthi və tamamlanmamış məlumatlara əsaslanır. Burada qərəzlilik də mövcuddur. Onlar korrupsiyanın səviyyəsini yüksək göstərməklə həm də ölkəmizə təzyiqlər göstərmək istəyirlər. Başqa sözlə desək, burada siyasi çalarlar da mövcuddur. Hesabat hazırlanarkən müəlliflər bütün maraqlı tərəflərin mövqeyini öyrənməlidirlər. Yalnız bu halda obyektiv hesabat ortaya qoymaq mümkündür”x9d.

Seymur Əliyev