“Bakıda Şoyqu ilə ciddi söhbət aparılmalıdır”

Məlum olduğu kimi, bu gün Rusiyanın müdafiə naziri Sergey Şoyqu Bakıya gələcək. Rusiyanın Ukraynada seperatçılara dəstəyi davam etdirdiyi, Xəzər dənizinin hərbiləşdirməsini sürətlə davam etdirdiyi indiki dönəmdə belə bir səfərin reallaşması ekspertlər tərəfindən birmənalı qarşılanmış deyil.

Şoyqunun səfəri ilə bağlı Moderator.az saytı və “Hürriyyət” qəzetinə açıqlama verən “Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlu Rusiya müdafiə nazirinin səfərinin kifayət qədər müəmmalı olduğunu vurğuladı:

“Rusiyanın müdafiə naziri Sergey Şoyqununu Bakıya rəsmi səfəri müəammalıdır. Çünki Azərbaycanla Rusiya arasında hərbi əməkdaşlıq əsasən bizim bu ölkədən silah alışı ilə bağlıdır. Hərbi sursat və hərbi texnikanın alqı-satqı məsələlərinə isə Sergey Şoyqu yox, Rusiya baş nazirinin birinci müavini Dmitri Roqozinin səlahiyyət dairəsindədir. Təsadüfi deyil ki, Roqozin Bakını su yoluna döndərib və o Azərbaycanla hərbi əməkdaşlıqdan məmnundur. Görünür, Şoyqunun səfərinin məqsədi fərqlidir. Rusiya müdafiə nazirinin Bakıya səfəri çərçivəsində iki ölkənin Müdafiə Nazirliyi arasında 2015-ci il üçün Əməkdaşlıq Planının imzalanması planlaşdırılır. Ancaq səfərin yalnız bu sazişlə kifayətlənəcəyini düşünmürəm. Ümid edirəm ki, Bakıda onunla ciddi söhbət aparılacaq”.

Politoloqun sözlərinə görə, Azərbaycan tərəfi Şoyqunun bu səfərindən istifadə edərək ölkəmizdə narahatlıqla qarşılanan məsələləri onun diqqətinə çatdırmalı, xüsusilə də Rusiya-Ermənistan birgə hərbi təlimlərinə toxunmalıdır:

“Birincisi, rəsmi Bakı Rusiya-Ermənistan birgə hərbi təlimlərindən narahatlığını Şoyqunun diqqətinə çatdırmalıdır. Əgər Rusiya Azərbaycanı özünə yaxın tərəfdaş sayırsa, bu artan hərbi təlimlər kimə qarşıdır? Avqustun əvvəlində Rusiya prezidenti Vladimir Putin Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərini Soçiyə dəvət edərək, tərəfləri müharibədən çəkindirdi. Həqiqətən həmin görüşdən sonra kiçik istisnalar xaricində cəbhə bölgəsində yenidən atəşkəsə riayət olunur. Ancaq həmin görüşdən sonra Rusiya qısa zaman kəsiyində Ermənistanla iki hərbi təlim keçirib, birinə də yaxın günlərdə start verəcək. Bunun qarşılığında da Azərbaycan strateji müttəfiqi Türkiyə ilə geniş hərbi təlimlər keçirmək məcburiyyətində qaldı”.

Ekspertin fikrincə, əgər Rusiya-Ermənistan hərbi təlimləri bunca intensive xarakter daşımasaydı, o zaman Azərbaycan-Türkiyə birgə təlimlərinin də reallaşmaması mümkün idi:

“Fikrimcə, əgər Rusiya belə tez-tez Ermənistanla hərbi təlimlər keçirməsəydi, bəlkə də Azərbaycan Türkiyə ilə genişmiqyaslı hərbi təlimlərə ehtiyac durmazdı. Başqa sözlə Cənubi Qafqazda militarlaşmanın əsas səbəbkarı Rusiyadır. Ona görə Şoyqu bizi narahat edən bu məsələlərə aydınlıq gətirməlidir. Yox əgər o gəlib saziş imzalayıb gedəcəksə və Bakıda onunla ciddi söhbət aparılmayacaqsa, bu səfərin ciddi əhəmiyyəti olmayacaq. Moskva anlamalıdır ki, biz Rusiyanın Ermənistanın hərbi imkanlarını artırmasından narahatıq. Azərbaycanla hərtərəfli əməkdaşlığıa ümid edən Moskva Ermənistan siyasətinə korrektə etməyəcəksə, işğal faktını ortadan qaldırmayacaqsa, Rusiya-Azərbaycan əməkdaşlığı perspektivi dumanlı olacaq”.

E.Şahinoğlu Şoyqunun Kreml və Putin üçün əhəmiyyətinə də diqqət çəkdi:

“Bu mənada Sergey Şoyqunun kimliyinə də diqqət yetirmək lazımdır. Bu şəxs Putinin ən yaxın adamıdır. İkinci bir tərəfdən Rusiyada əsas söz sahibi məhz hərbi-sənaye kompleksi və bu sahəyə cabahdeh olan şəxslərdir. Yaxşı xatırlayıram, 1999-cu ildə ATƏT-in İstanbul sammitində jurnalist kimi iştirak edirdim. Xəbər tutdum ki, konfrans zallarından birində Rusiyanın o zamankı fövqəladə hallar naziri Sergey Şoyqu mətbuat konfransı keçirir. Qatıldım konfransa. Çeçenistan müharibəsinin ən şiddətli dövrü idi. Şoyqu da terrorçulardan danışırdı. Mövzu ilə bağlı sual vermişdim ki, Şoyqu barmağını mənə uzadaraq "çeçen terrorçularına Sizin ölkəniz də dəstək verir" ittihamını səsləndirdi. Ardınca "sübutunuz varmı" deyə qarşılıq verdim, cavab gəlmədi. İndi həmin Şoyqu müdafiə naziri vəzifəsində ittiham etdiyi ölkəyə səfərə gəlir. İmkanım olsaydı bu dəfə ona belə sual verərdim:

 "Azərbaycanı vaxtilə ittiham edirdiniz ki, çeçenlərə yardım edir, bəs indi Ukraynanın şərqində separatçılara dəstək verən kimdir?" Eyni sualı Ermənistanla hərbi əməkdaşlıq məsələsinə də aid edərdim. Rusiyanın İran, Türkiyə və Azərbaycanla münasibətlərində bir problem yoxdursa, Rusiya Ermənistanı nədən barıt çəlləyinə çevirir?”

Seymur Əliyev