Zənginlik ölçüləri DƏYİŞDİ: Dünyanın ən varlı ölkələrinin YENİ SİYAHISI

"Dünyanın ən varlı ölkələri"nin siyahısı bu dəfə iqtisadi ölçünün klassik göstəricilərindən kənara çıxan yeni bir indekslə yenidən formalaşdırılıb.

Bizim.Media xəbər verir ki, maliyyə xidmətləri müqayisə platforması “HelloSafe” tərəfindən hazırlanan 2026-cı il “Rifah İndeksi” ölkələri təkcə adambaşına düşən milli gəlir və ya məhsul həcminə görə deyil, həm də bu sərvətin cəmiyyətdə nə dərəcədə paylandığına görə qiymətləndirib.

Norveç zirvədədir

İndeksə görə, 2026-cı ilin ən varlı ölkəsi Norveç olub. Tədqiqatda vurğulanıb ki, bir ölkənin əsl sərvəti təkcə onun yüksək istehsal səviyyəsindən deyil, həm də yaradılan sərvətin adi vətəndaşların gündəlik həyatına nə dərəcədə təsir etməsindən asılıdır.

Norveçin ardınca İrlandiya və Lüksemburq gəlir.

Ən yaxşı beş ölkənin hamısının Avropadan olması qitənin qlobal rifah göstəricilərindəki çəkisini bir daha vurğulayıb. İslandiya həmçinin güclü insan inkişafı indeksi və aşağı nisbi yoxsulluq səviyyəsinə malik ölkələr arasında yer alıb.

Təkcə ÜDM kifayət deyil

İndeksin ən diqqətçəkən aspektlərindən biri adambaşına düşən ÜDM-in ayrıca olaraq yanlış təsəvvür yarada biləcəyini göstərməsi olub. Araşdırmada İrlandiya bunun bariz nümunəsi kimi göstərilib.

Belə ki, ölkənin adambaşına düşən ÜDM-i, alıcılıq qabiliyyəti paritetinə əsasən, təxminən 150.000 dollardır ki, bu da əsasən Apple, Google və Pfizer kimi çoxmillətli şirkətlərin sayəsində əldə edilən yüksək göstəricidir.

Bununla belə, istehsal və ev təsərrüfatlarının gəlirləri arasında adambaşına təxminən 70.000 dollar fərq müşahidə edilib.

Böyük iqtisadiyyatlar geridə qalıb

Yeni ölçmə metodu ənənəvi olaraq yüksək sıralarda yer alan bəzi böyük iqtisadiyyatların siyahıda aşağı düşməsinə səbəb olub. ABŞ hazırda 17-ci, Fransa isə 20-ci yerdədir. Almaniya da ilk 10-luqdan çıxıb.

Bu cədvəl yüksək iqtisadi məhsuldarlığın və cəmiyyətin rifah anlayışının həmişə eyni olmadığını göstərib. İndeksdə bərabərsizlik, nisbi yoxsulluq və sosial göstəricilər gəlir səviyyəsi qədər həlledici göstərilib.

Avropa liderdir

50-dən çox ölkəni əhatə edən “HelloSafe” indeksi BVF, Dünya Bankı, BMTİP, Avrostat və OECD-nin məlumatlarına əsaslanır. İndeks gəlir səviyyəsini, bərabərsizliyi, yoxsulluğu, insan inkişafı və sosial göstəriciləri vahid bir bala birləşdirir.

Nəticələr göstərib ki, Avropa rifah ölçülərində güclü mövqeyini qoruyub saxlayıb. Asiyada Sinqapur, Afrikada Seyşel adaları və Latın Amerikasında Uruqvay regionlarının ən yüksək rifah səviyyəsinə malik ölkələri kimi seçilib.

Zənginlik tərifi dəyişir

2026-cı il “Rifah İndeksi” tərəfindən təqdim olunan cədvəl göstərir ki, "zəngin ölkə" anlayışı tədricən dəyişir. Buna görə, sərvət artıq yalnız nə qədər istehsal olunduğu ilə deyil, həm də həmin sərvətin nə qədər ədalətli şəkildə bölüşdürülməsi, sosial birliyi nə qədər gücləndirməsi və insanların həyatına nə qədər təsir etməsi ilə müəyyən edilir.

Yeni rifah indeksi ölkələrin sərvətini təkcə adambaşına düşən gəlir və ya ÜDM ilə deyil, həm də bərabərsizlik, həyat keyfiyyəti və sosial inkişafla ölçür.


Melisa Salayeva, Bizim.Media