Son vaxtlar Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin azərbaycanlıların məskunlaşdığı əraziləri müntəzəm atəşə tutması nəticəsində mülki şəxslər arasındakı itki və tələfat artmaqdadır. Mülki şəxslər arasında baş verən itkilər eyniylə şəhid ailələri kimi bu qəbildən olan şəxslərin ailəsinə də maddi kompensasiya və dövlət qayğısının göstərilməsi ilə bağlı təklifləri gündəmə gətirib ki, buna ehtiyacın olduğu şübhəsizdir. Lakin bəzi siyasilərin, millət vəkillərinin açıqlamasında düşmən atəşi nəticəsində həlak olan mülki şəxslərin şəhidlərlə eyniləşdirilməsi müşahidə edilir ki, bu da ciddi yanlışlıq, həqiqətin açıq-aşkar təhrif edilməsi deməkdir.
Məsələ bundadır ki, əldə
silah vətənin müdafiəsində dayanan, hücum və müdafiə əməliyyatlarında iştirak
edərək həlak olan bir hərbçi ilə öz gündəlik qayğılarını yaşayan mülki şəxsin öldürülməsi
arasında yerlə göy qədər fərq var.
Birincilər şəhid olmağı
şüurlu şəkildə gözə alan, məqsədli şəkildə bu yolda irəliləyən insanlardır.
Onlar hər an şəhid olacaqlarını düşünərək, bunu qəbullanaraq savaşır və ölürlər.
İkincilər isə gündəlik məişət həyatlarını, təsərrüfat qayğılarını yaşayan zaman
düşmən atəşinə hədəf olan, öz həyatlarını gözləmədikləri bir anda, gözləmədikləri
bir şəkildə itirən insanlardır. Birincilərdən fərqli olaraq onlar ölümə hazır
olmayan, həmin an ölə biləcəklərini təxmin etməyən insanlardır. Hansı ki, ölüm
onları qəfildən, heç ummadıqları bir zamanda yaxalayır.
Birincilər əldə silah
düşmənə meydan oxuyan, ölümün üstünə gedən, onu axtaran şəxslərdir. Hansı ki, məhz
onların bu cəsarəti xalqımıza ölümsüzlük, bayrağımıza həmişəyaşarlıq
qazandırır. İkincilər isə ölümün tapdığı, təsadüfi bir güllə və ya mərminin hədəf
aldığı adamlardır. Onlar çox zaman nə baş verdiyini anlamadan həyatlıa
vidalaşır.
Birincilər, həlak
olduqları ana qədər düşmən əsgərlərini öldürməklə işğaldakı vətən torpaqlarının
azadlığına, qələbənin yaxınlaşmasına yardım edir, öz həyatlarını mümkün qədər baha
qiymətə satırlar. Vətən onların ölümündən daha çox qazanır, daha məğlubedilməz
olur. İkincilər isə həyatlarını itirdikləri ana qədər də düşmən üçün heç bir təhlükə
kəsb etmir, onun sırlarının seyrilməsi, məhv edilməsi baxımından heç bir əmələ
imza atmırlar.
Birincilərin ölümü geridə
qalanları sadəcə məyus etmir, həm də onları qürurlandırır, onlar üçün nümunəyə
çevrilir, onlara cəsarət və qəhrəmanlıq aşılayır. İkincilərin yoxluğu isə sadəcə
ağrı və məyusluq bəxş edir. Bu cür itkilərin yerində yalnız və yalnız kədər və
iztirab qalır.
Göründüyü kimi, bütün
müqayisə və təhlilllər göstərir ki, səngərlərdə, qanlı hərb meydanlarında həyatını
itirən şəhidlərlə mülki insanları eyni kateqoriyaya aid etmək olmaz. Düşmən atəşi
nəticəsində həyatını itirən mülki şəxslər şəhid deyil. Onlar sadəcə müharibə
qurbanlarıdır və bütün müharibə qurbanları kimi onların xatirəsinin hər zaman
ehtiramla yad edilməsi vacibdir. Lakin müharibə qurbanı əsla şəhid ola bilməz. Bu,
mümkün deyil. Ölümü axtaranlarla ölümün tapdıqları, ölümə meydan oxuyanlarla
ölümün qəfil yaxaladıqlarının eyni mərtəbədə qərarlaşması imkansızdır.
Ona görə də, bu kimi məsələlrədə
diqqətli olmağa, itkilər arasındakı bu incə, fəqət dərin cizgilərə diqqət etmək
vacibdir. Unutmaq olmaz ki, müharibə qurbanlarını şəhid səviyyəsinə qaldırmaq,
onları şəhidlə eyniləşdirmək şəhidləri təhqir etmək deməkdir. Buna isə kimsənin haqqı yoxdur.
Seymur Æx8fliyev
e-mail: [email protected]
