“Kaş İslam haqqında dediklərimə layiq olaydım...”x9d

-Bismilləhir rahmənir rahim. Hesab edirəm ki, Azəraycanın siyasi hakimiyyəti tariximizdən, milli-mənəvi dəyərlərimizdən bəhrələnərək, reallıqları nəzərə alaraq məntiqli addımlar atmaqla hər iki ölkə arasında düzgün siyasət yürütdüyündən ciddi problem yaranmayacaq. Hər halda, yaxın qonşuluq prinsipləri və qonşuluq haqqı Azərbaycanın siyasi hakimiyyətinin xarici siyasində üstünlük təşkil etdiyini müəyyən siyasi gedişlərdə müşahidə etmiş olduq. Hər kəslə öz dilində danışmaq, xalqımızın və dövlətimizin maraqları üçün bütün vasitələrdən istifadə etmək bacarıqlarını dəyərləndirməmək ədalətsizlik olardı. Mən bir qədər geniş şəkildə fikirimi izah etmək istərdim. Belə ki, Azərbaycanın geosiyasi durumu dünya güc ölkələri üçün ciddi strateji əhəmiyyət kəsb etdiyindən tək düşmən olan Ermənistanla fərdi və dövlət səviyyəsində heç bir əlaqə olmamalıdır. Strateji əhəmiyyətini və ciddi düşmənin olduğunu anlayaraq, Azərbaycan isə istənilən ölkə ilə özünə sərf edən mənəvi, ictimai-siyasi, iqtisadi və hərbi əməkdaşlıq misyasını həyata keçirməyə məhkumdur. Azərbaycana qonşu olan ölkələr arasında İran daha yaxındır və iki dövlət arasında sıx əlaqələrin olmasını da söyləmək mümkündür. Hətta İranın regionda dayaq və güc mərkəzi hesab edilməsini də, desək yanılmarıq. Ona görə də, digər ölkələrdən istər mənəvi dəyərlərdə, istər qonşuluqda, istər siyasi-iqtisadi və istərsə də hərbi sahələrdə əmakdaşlıq etmək artıq vəzifə borcumuzdur. Bütün atılan addımlar o qədər dəqiq və etibarlı olmalıdırki, düşmən ölkənin xeyrinə azacıq da, olsa mövzu verməsin. Əks təqdirdə düşmənlərimizin sayı artar və gələcəyimiz sonsuz və davamlı imtahanlardan alnı açıq və üzü ağ çıxa bilməz. Bunun istər hakimiyyət və istərsə də sağlam düşüncəli müxalifət düşərgəsi də fərqindədir. Lakin ortada məzhəbi bilinməyən qüvvələr var ki, Azərbaycanın siyasi hakimiyyətinin manevr etmək imkanlarını məhdudlaşdırmaq istəklərini aşkaranə biruzə verirlər. Xüsusən İran və İsrail münasibətlərini qabardıb, qorxu içərisində saxlamaqla özlərinin çirkin siyasətlərini həyata keçirmək istəyirlər. Bunlara adekvat cavab verməklə, ciddi və təsirli addımlar atmaqla bütölükdə başımıza gələcək bəla və müsibətlərdən xilasımız üçün xalqla siyasi rəhbərlik arasında vəhdətlik olmalıdır. Bu o vaxt mümkün olacaq ki, hakimiyyət daxili siyasətini də, ədalətli prinsiplərlə idarə edəcək.

-Azərbaycanda hökm sürən tolerantlıqdan sui istifadə edərək, müxtəlif radikal dini təriqətlərin yaranmasının qarşısını sizcə necə almaq olar? 

-Qeyd etmək istəyirəm ki, İslam problem yaratmaz, əksinə problemləri həll edir. İslamda radikal dini məzhəb ya təriqət anlamı yoxdur. Çünki insan yaradılışı fitrəti qorxu ilə ümidin arasında olduğundan orta xətt nicatıdır. Yəni, həddən artıq qorxu da, insanı məhv edir, həddən artıq ümüd də, insanı arxayın edər. Ona görə də, qorxu ilə ümüidin arasında həlim yol tutan Peyğəmbər -əhli-beyt (ə) yolu haqqdır. Düzgün qərar vermək istəyənlər tarixi və elmi araşdırmalar aparmaqla istənilən nəticəyə nail ola bilərlər. İctimai siyasi və dini sahədə qərar vermək asan məsələ deyil. Azacıq yanlışlıq insanların maddi və mənəvi yaşam tərzində ciddi dəyişiklik edər və insanlar həm dünyalarını və həm də axirətlərini itirərlər. Bütün bu problemləri həll etmək üçün ölkəmizin təkamül vaxtlarını təhlil edib, o zamana uyğun qərarlar verilməsinin tərəfdarıyam. Təkamül vaxtı dedikdə, həmin dövürdə mədəni və mənəvi, siyasi- iqtisadi və dövlətçilik, fərdi və ictimai inkişafı nəzərdə tuturam. Dahilərin (Şah İsmayıl Xətaini, Nizami Gəncəvini, Məhəmməd Fizulini, İmaməddin Nəsimini, Nəsrəddin Tusini və s.) yetişməsində dinimizin mühüm rolu danılmazdır. Belə gözəl təfəkkür sahiblərinin fəaliyyətləri millətimizi ədalətli dövlət qurulmasına, digər millətlərin də əminlikdə yaşamasına və ərazisini böyütməklə yaddaşlarımızda qalıb deyə, o zaman ki, sınaqdan çıxmış prinsiplərə və dəyərlərə daha çox diqqət edib, dəyərləndirib müraciət etmək lazımdır. O din adında meydan sulayan yanlış təfəkkür ki, millətimizi milli-mənəvi dəyərlərdən uzaqlaşdırmaqla dövlətçiliyimizi bərbad hala salasırsa, onlardan bizlər uzaq durmalıyıq. Hətta dünyamızı zahiri gözəl görüntüləri ilə abad göstərmək niyyətləri olsa belə...

-Sizcə bu gün dində mövcud radikallıq islamafobiyanın elə İslamın içində səpilməsinə xidmət etmirmi? 

- Fikirlərinizdə yanlışlıq var. Elə sual verdiniz ki, gözəl dinimiz haqqında bilgilərimi sizinlə bölüşməyə məcburam. Kaş İslam haqqında dediklərimə layiq olaydım. İslam özü çox gözəl dindir. Haqq-ədalət dinidir, gözəl əxlaq, nurluq (eşq, sevgi, iradə, cəsarət, şücaət, qeyrət, namus, abır-həya-ismət, vicdan), paklıq və dirilik mənbəyidir. İnsanlq məktəıbidir. Bu dinin hədəfi insanları məktəbdə yetişdirib, aralarında mehribançılıq və həlimlik yaradıb, ictimailəşdirib, özlərinə (ailə, qohum əqrabaya, regiona, ölkəsinə, dövlətinə), bütün müsəlmanlara və bəşəriyyətə sahib durmaq məktəbidir. İslamda eyib və naqislik yoxdur və naqislk axtarmaq nadanıq və cəhalətlikdir. O qədər kamil dindirki, bəşəriyyətin dünyasına və axirətinə əminlik, sevinc, qələbə və ruh yüksəkliyi gətirir. İnsanlar dinimiz haqqında öz təfəkkürlərindən yanaşdıqlarına görə yanlış fikirlərə düşürlər. Halbu ki, din Allahı tanımaq yoludur, məktəbidir. O yolu da Allah özü tanıtdırır. İnsanların nicatı Allahdan kömək istəyib, doğru yolu tapmağa hidayət olunmalarıın istəməkdədir. Öz başına riyaziyyat elmini öyrənmək mümkün olmadığı kimi, İslam dinini də onun müəllimləri olan Peyğəmbər (s) və onun əhli-beyt (ə) məktəbindən dərs almalıdırlar. Cümə surəsi, ayə 2-də Allah buyurub: - “(Əksəriyyəti yazıb-oxumaq bilməyən) ümmi ərəblərə özlərindən peyğəmbər göndərən Odur. (Bu Peyğəmbər) əvvəllər haqq yoldan açıq-aşkar azsalar da, onlara (Allahın) ayələrini oxuyar, onları (günahlardan, şirk və küfr çirkabından) təmizləyər, onlara Kitabı və hikməti (Quranı və şəriəti) öyrədər”x9d...
Bir fikri də qeyd etmək yerinə düşərdi. Bütün riyaziyyat elminin müəllim və tələbə heyyəti pis olsa belə, riyaziyyat elminə pis demək olarmı? Əsla yox... Eləcə də, müsəlmanların hamısı pis olsa belə, dinimiz çox gözəldir. Peyğəmbər (s)dən dərs almadıqda isə yanlış dini cərayanlara parçalanırlar. Parçalanmalar özlüyündə Vəhabilik, İŞİD kimi radikal din adında təriqətləri kimi narahatçılıq yaradır. İndiki durumda bizdən dinimizi öyrənib, əməl edib və öyrətməkdən başqa bir iş tələb olunmur. Kimlər ki, dini zorakılıq və məcbur yolunu tuturlar, dinimizi yanlış anlayırlar.

-İslam Əməkldaşlıq Təşkilatına Türkiyənin sədrliyi dönəmində İsrail-Azərbaycan yaxınlaşmasını əlaqələndirmək sizcə nə qədər doğrudur?

- Bəşəriyyət əminlik və ədalət axtarışındadır. Hər bir hadisə, cərayan, hərəkat və elm bəşəriyyətin bir-birilərinə yaxınlaşmasına xidmət edirsə çox yaxşı dəyərləndirilməlidir. Əgər niyyət düz olarsa, Allahın köməkliyi ilə xəbərlər doğru olar. Pərakəndə düşmüş müsəlman ölkələri hərəsi öz hakimiyyət və dövlət maraqlarında siyasi və iqtisadi əlaqələrini genişləndirirlər. Türkiyə böyük dövlətdir, son on illiklərdə Azərbaycana dəstək verməsi az iş

deyil və dövətimizin əminlikdə olmasının səbəblərindəndir. O ki, qaldı sualınıza, dəqiq bilmədiyim məsələyə fikir bildirmək qeyri ciddi olar... 

-Ümumiyyətlə bu gün dünya miqyasında və xüsusən də Azərbaycanda dinin siyasətə təsir gücünü neçə faizlə göstərmək olar? 

-Din bütün dövrlərdə bəşəriyyəti düşündürən və hakimiyyətlərə təsir edən amil olub. Bu gün də, haqq və ədalət carçısı kimi, insanların və xüsusən də dünya siyasətini nizamlamaq istəyən qüvvələrin (istər böyük, və istərsə də, kiçik dövlətlər) rastlaşdıqları Allahın dinidir. Çox vaxt bu qüvvələr İslam dininə qarşı dözümsüzlük edirlər və yanlış təfəkkürlü dini təriqətlərdən sui istifadə edib, İslamı qorxunc din kimi təqdim etmək niyyətindən belə çəkinmirlər. Son on illiklər erməni terrorunu yaddan çıxaran Vəhabi təriqətindən törənən Taliban, Bin Laden, İŞİD kimi cinayətkar terror qruplarının yaranması və fəaliyyətlərinə dəstək verib güclü maliyyə yatıraraq, silahla təchiz edirlər. Demək dinin təsirini yox, dinə təsir edib istədikləri hala salmaq məsələsi gündəmdədir. Amma bizdə isə Qarabağ kimi, problemi olan ölkə dinimizin təsir gücünü görürlər və az da olsa hesablaşmağa məcburdular. Şəhadət (cihad) məktəbi olmasa faciələr qaçılmazdır...