“Dövlətin yönləndirmə fəlsəfəsinə yenidən baxmağa ehtiyac var”x9d

Son günlər manatın devalvasiyası və qiymət artımı fonunda bəz dövlət qurumlaırnın yarıtmaz fəaliyyəti anti-böhran tədbirləri çərçivəsində bu qurumlarla bağlı da müəyyən islahatların həyata keçirilməsini zəruri etməkdədir. Məhz bu səbəbdən də bəzi siyasilər bir sıra dövlət orqanları ilə yanaşı icra hakimiyyətləri ilə bağlı da ciddi yeniliklərin tətbiqini önəmli sayır. Bu dəyişikliklərdən biri kimi icra başçılarının seçki sonucunda seçilməsi, xalqın rəyi əsasında təyin edilməsi təklif edilir.

Təklif müəlliflərinin fikrincə, icra başçısı postunun seçkili olması bu postda daha layiqli, xalqın qayğısına qalan ,xalq tərəfindən sevilən şəxslərin təmsil olunmasını təmin edə bilər.

Lakin bu təklifin özü də bir sıra suallar doğurur. Azərbaycanda seçki yolu ilə kiminsə hansısa vəzifəyə layiqliyini müəyyənləşdirmək mümkündürmü? Bu seçkilərin nəticəsi obyektiv olacaqmı? Parlament və bələdiyyə seçkiləri ilə bağlı yaşananlar icra başçısı postuna seçkilərlə bağlı ümidverici olmağa əsas verirmi?

Bununla bağlı Moderator.az açıqlama verən VİP sədri Əli Əliyev hesab edir ki, dövlətin idarəetmə fəlsəfəsinə yenidən baxmağa, bu fəlsəfəni təkmilləşdirməyə ehtiyac var:

“Səsləndirilən fikir bir qədər korrektə edilməlidir. Ölkədə inzibati-ərazi idarəçiliyi sisteminə dəyişiklik zəruridir. Bu islahatlar, inzibati-ərazi şəbəkəsini, bələdiyyə-icra hakimiyyətləri arasında səlahiyyət bölgüsünü əhatə etməlidir. Təbii ki, mərkəzləşdirilmiş səlahiyyət yükünü yerlərlə bölüşməyə də ehtiyac duyulur. Bir sözlə, dövlətin yönləndirmə fəlsəfəsinə yenidən baxmaq lazımdır, yəni yeni dövrə keçid üçün yeni konstitusiya lazımdır. Mövcud Ana qanun və ondan törəyən hüquqi aktlar, hakimiyyətin aşırı şəkildə bir əldə toplanmasını nəzərdə tutur. Yeri gəlmişkən, VİP müvafiq işçi qrup yaradaraq, sədrin məsləhətçisi Ramil Rüstəmovun rəhbərliyi altında yeni redaksiyada Konstitusiya layihəsinin hazırlığına start verib. Fikrimizcə, cəmiyyət yaşadığı ictimai fəsadların hüquq köklü olmasını duymalı, vəziyyətdən çıxış yolunu fərq etməlidir. İçində olduğumuz böhranın aradan qaldırılması yolunda, yerlərdəki mövcud idarəçilik sisteminin təkmilləşdirilməsi mühüm yerlərdən birini tutur.

Yanvar ayında bölgələrdə baş verən xaotik etiraz dalğasının tərkibində, bölgələrdəki administrasiyaların yarıtmazlıq payı da mövcuddur. Bəzi hallarda icra başçılarının zahiri görünüşündən belə diksinmək olur. İntellektdən təmamilə məhrum belə sifət sahibləri, böyük rayonları kəndxuda timsalı idarə etməyə, əhaliyə rəiyyət, qul-qaravaş nümunəsində yanaşır. Regional YAP təyinatlıları, mərkəzdə iqtidar əhaliyə hansı münasibətdədirsə, yerdəkilər ondan daha eybəcər və aşağılayıcı münasibət sərgiləyirlər. Bizə görə, bələdiyyələrlə icra hakimiyyətləri arasında birincilərin xeyrinə səlahiyyət bölgüsü aparılmalı, bələdiyyələrin gəlirləri və maliyyə imkanları yüksəldilməli, səlahiyyələri genişləndirilməlidir. İcra hakimiyyəti qurumları mərkəzi hakimiyyət institutlarının qəbul etdiyi qanun və hüquqi mahiyyətli digər direktiv sənədlərin icrasına nəzarəti həyata keçirməlidir. Bələdiyyələr konkret inzibati vahidin əhalisi tərəfindən demokratik qaydada seçilməli və insanların etimadına sahib olmalıdırlar. Təbii ki, bu məsələni daha geniş şəkildə şərh etmək mümkündür.

Sonda onu qeyd etmək istəyirəm ki, bu günkü iqtidar yanaşması ilə belə əsaslı irəliləyişin baş tutmasına inanmıram. Çünki hakimiyyət etdiklərini “Nəyi etsək, yaxşı olar”x9d məntiqindən deyil, “Hakimiyyəti necə saxlayaq”x9d ideyasından çıxış edirək, həyata keçirir. Bir çox hallarda isə ictimai maraqlarla qrup maraqları bir-birinə ziddiyyət təşkil edir. Hal-hazırda cəmiyyətimiz məhz bu mərəzdən əziyyət çəkir. Ölkə dərin iqtisadi, maliyyə, məmur kriminalı böhranı yaşadığı bir vaxtda, hakimiyyət komandası dəyişmir, böhranın müəllifləri iş başındadır. Eyni ilə bu düşüncədən regional menecmentdə də hansısa dəyişikliyi gözləmirəm. Bizim tək pulumuz deyil, hakim komandamız da devalvasiya edib, sadəcə olaraq bu halda Milli Bank olmalı Xalq, hələlik təşkil olunmayıb. Təşkilatçılıq baş tutan kimi meydanlarda hakimiyyət devalvasiyasının qərarını oxuyacaq. Təbii ki, heç bir dəyişiklik olmasa, bu hadisənin baş verməsi gecikməyəcək”x9d.

Seymur Əliyev