Əyyub və Sənəm dastanı...

Səhərlər hamının üzünə xeyirə açılsın. Səhər açıldı. Elçilər yola düşdülər. Məktubu Kamil götürmüşdü. Onlar qız evinə çatanda gecədən xeyli keçmişdi. Qonaqları Reyhan xanım qarşıladı. Əri iş dalınca Bakıya getmişdi. Reyhan xanım elçiləri tanıyan kimi qaş-qabağını tökdü. Bir kəlmə ağızlarını açmamış dilləndi:xa0

”“ Mənim sizə veriləsi qızım yoxdu. Necə gəlmisiniz, elə də çıxın gedin. xa0

Elçilərdən yaşlı bir kişi dilləndi:xa0

”“ Bacı, biz zorla qız almağa gəlməmişik, elçiyə zaval yoxdur, vermirsiniz, bu sizin öz işinizdi. Nəzərə alın ki, biz qonağıq.xa0

Cavabı evin kişisindən gözləyirik, gedək, kişi gələndən sonra gələrik.

Elçilər çox yalvar-yaxar elədi ki, iki sevəni ayırmaq olmaz. Reyhan xanım Nuh dedi, peyğəmbər demədi. Hikkəli-hikkəli: “Kişinin də, mənim də son sözümüzü sizə dedim, söz güləşdirməyin, vəssalam”x9d. Elçilər kor-peşman ayağa qalxdılar. Kəlbəcərə qayıtmaq üçün küçəyə çıxanda gecə yarıdan adlamışdı, bir oğlan uşağı xəlvəti elçilərdən birinə yanaşıb: “Bu məktubu Əyyuba verin, Sənəm yazıb”x9d, ”“ dedi.

Elçilər qayıdıb vəziyyəti Əyyuba olduğu kimi nağıl elədilər. Söhbətdən əvvəl o, məktubu oxumuşdu. Ona görə də bu xəbər Əyyubu çox narahat etmədi. Sənəm yazırdı ki, yenə elçi göndər. “Yox”x9d sözündən sonra məni qaçırarsan. Bir neçə gündən sonra başqa adamlar ikinci dəfə qız evinə elçiliyə gəldilər. Onları qızın atası Həsən müəllim qarşılayıb evə dəvət etdi. Qonaqlar otağa keçib əyləşdilər. Bu arada Əyyubun məktubunu gətirən elçi fürsət tapıb onu Sənəmə verə bildi. Reyhan xanım heç bir söz danışmırdı. Söhbət açılanda Sənəmin atası dedi:

”“ Mənim cavabımı o gün Reyhan sizə deyib. Bu barədə danışmağa ehtiyac görmürəm.xa0

Elçilər çay içmədən evdən çıxdılar və Kəlbəcərə qayıtmaq üçün yenidən yola düşdülər. Həmin gecə Sənəm öz otağında ağlaya-ağlaya Əyyubun məktubunu oxuyurdu:

xa0

xa0

Canan hüzuruna gedən məktubum,xa0

Verərsən canımı canana məndən.xa0

Məhəbbətin öz diliylə salam de,xa0

Zülfünün görkəmi peşmana məndən.xa0

xa0

Yollar uzaq düşdü, uzandı aram,xa0

Getməyə-gəlməyə hələ naçaram.xa0

Deynən, sənə sənsiz elə yanaram,xa0

Alovlar yayılar hər yana məndən.xa0

xa0

Demə əhdin-etibarın azaldı,xa0

Özün bilmirsənmi halım nə haldı?xa0

Məndən yaxşılara yaxşı nə qaldı,xa0

İndi də nə qala yamana məndən?!xa0

xa0

Məni yaman bilib, o yamanlasa,xa0

Yaman olmaz yaman Haqdan olmasa.xa0

Əyyub yada düşsə, anan danlasa,xa0

Üzrxahlıq elə anana məndən.xa0

xa0

Sənəm Əyyubun özü ilə danışırmış kimi ona belə bir cavab yazdı:

xa0İstisudan gələn məktub yetişdi,xa0

Canı da gətirdi canana səndən.xa0

Salam dedi məhəbbətin diliylə,xa0

Özü sənsiz qalan peşmana səndən.xa0

xa0

Adınla bəzənib könlüm sarayı,xa0

Yolunu gözlərəm baharı, yayı.xa0

Kəlbəcərdə oda yanma havayı,xa0

Gəliş gözləyirəm bu yana səndən.xa0

xa0

Bülbül qondu gülə, fikrim dolandı,xa0

Unutdum məktubu, can oda yandı.xa0

Anam oxuyanda üzüm utandı,xa0

Məndə belə qaldı nişana səndən.xa0

xa0

Təkcə gəlsən, cüt qayıdıb gedərsən,xa0

Mənə yaxşı ad qoymusan ”“ Sənəm, sən.xa0

Ha yalvarıb üzrxahlıq eləsən,xa0

Tez gəl ki, gen düşər bu sona səndən.xa0

xa0

Reyhan xanım qızına baş çəkmək üçün onun otağına gəlmişdi. Gözü yaşlı Sənəm yatmışdı, məktub çarpayının qarşısında yerə düşmüşdü. Məktubu götürüb öz otağına qayıtdı. Əri ilə məktubu oxuyub, vəziyyətdən çıxmaq üçün məsləhət-məşvərət elədilər. Qərara gəldilər ki, qızı dükançı Əlinin oğlu Heydərə versinlər. Heydərin anası br neçə dəfə Reyhan xanıma demişdi ki, Həsən müəllimə məsələni bildir, elçi gələk. Həsən müəllim arvadına tapşırdı ki, denən qızı istəyirlər, bu işi tezləşdirsinlər. Reyhan xanım Sənəmin otağına qayıtdı. Götürdüyü məktubu qızın çarpayısının qarşısına qoyub ərinin tapşırığını yerinə yetirməyə getdi.

Bunlar burada qalsın, indi görək Əyyubun başına nə gəldi. Sənəmdən məktub almışdı. Qız məktubun sonunda yazırdı ki, gəl məni qaçır, məni başqasına verirlər. Məktub poçtla gəldiyindən aradan bir həftə keçmişdi. Əyyub iki dostu ilə Biləsuvara yola düşdü. Deyiblər ki, sən saydığını say, gör fələk nə sayır!xa0

Reyhan xanım Əlinin evində Heydərə tədbir tökdü ki, etibar etdiyin dostlarından bir-iki nəfər bacınla götürüb qızı Bakıda yaşayan qohumlarından birinin evinə apar. Heç nədən narahat olma. Həmin gün deyilən vaxt Heydər Sənəmi zorla qaçırdı. Əyyubgil rayona gecə saat 11-də çatdılar. Tələbəlik dostu Ədalətin evinə düşdülər. O, gəlişinin səbəbini Ədalətə danışdı. Ədalət dedi ki, yol sizi yorub, yatıb dincəlin, səhər bacım Ceyran gedib Sənəmi evdən çıxarar. Siz də götürüb gedərsiniz. Bununla da iş qurtarar.

Səhər Ceyran Həsən müəllimin evindən bəd xəbərlə qayıtdı ki, bəs Sənəm qoşulub qaçıb. Bu xəbərdən, elə bil, Əyyubun bədənində qanı dondu. Bir müddət nə tərpənə, nə danışa bildi. Ədalət onu kürsüyə əyləşdirdi, su içirtdi. Həkim gəldi. Xəstəni həkim əlində qoyaq, görək Sənəmi necə qaçırtdılar.

Heydərin dostu qızın ağzını əli ilə tutmuşdu. Maşın sürətlə hərəkət edir, Sənəm çırpınır, qurtulmaq üçün çapalayırdı. Xeyli yol getdikdən sonra o sakitləşdi, daha çığır-bağır eləmədi, əl-qol atmadı. Heydər deyirdi: “Bax belə, ağıllı ol. Səni süd gölündə saxlayacam, atam qızıla bükəcək, heç nədən əskiyin olmayacaq. Səni çiynimdə gəzdirəcəm”x9d. Heydər özünü öyə-öyə danışır, maşın Araz qırağı şütüyürdü. Heydərin bacısı Sənəmə onu tərifləyirdi: “Ay Sənəm, qızların çoxunun gözü qardaşımdadır. Mən də sənə bacı olacam, səni çox istəyəcəm”x9d.xa0

Maşın Araz çayının yaxın sahili ilə gedirdi. Sənəm qızın qulağına nəsə pıçıldadı. Heydərin bacısı maşını saxlatdırdı. Maşından düşdülər. Sənəm qıza astadan nəsə deyib kolların arxasına keçdi”¦xa0

Xeyli vaxt keçdi, o gəlmədi. Qız qaçıranlar darıxdı. Heydər bacısına dedi:

”“ Bacı, bəlkə utanır, get gətir.

Qız kolluğa keçib Sənəmin özünü yox, paltarını görərək qışqırdı:

”“ Tez gəlin, Sənəm özünü çaya atıb.xa0

Qız qaçıranlar sahil boyu ora-bura vurnuxur, Araz qıjıltı ilə axırdı. Hava işıqlanmaq üzrə idi. Sənəm məhəbbəti yolunda özünü çaya atıb həlak eləmişdi. Heydərgil onun meyitini çayın qırağı boyu axtarmaqda olsun, görək xəstə Əyyubun başına nələr gəldi.xa0

Həkim xəstəyə lazım olan yardımı göstərdi və dedi ki, yüngül sarsıntı keçirib, bir-iki saat dincəlməlidi. Həkim dərman verib getmək üçün ayağa durdu. Burada Əyyub həkimə görək nə dedi və həkim ona necə cavab verdi:xa0

xa0

Həkim, bu dünyaya qaytarma məni,xa0

Qəlbim viran olmuş şəhər kimidi.xa0

Arzusu, istəyi ölmüş adamam,xa0

Gümanı kəsilmiş gedər kimidi.xa0

xa0

Həkim: xa0

xa0

Soruşuram, danışmırsan dərdini,xa0

Bizim əllərimiz şəfa kimidi.xa0

İstəyirəm sağ-salamat olasan,xa0

Zəhmət heç olanda cəfa kimidi.xa0

xa0

Əyyub:xa0

xa0

Özümün özümə yad gəlir səsim,xa0

Sevdim, sevdiyimdən qəm oldu dəsim.xa0

Vallah, yaşamağa yoxdu həvəsim,xa0

Yaşasam, bu ömür zəhər kimidi.xa0

xa0

Həkim:xa0

xa0

Mətləb Verən mətləbini bitirsin,xa0

Əngəl varsa, aralıqdan götürsün.xa0

Allah səni sevdiyinə yetirsin,xa0

Ona yalvarışım vəfa kimidi.xa0

xa0

Əyyub:xa0

xa0

Əyyub neylər belə yolu xa0getmişə,xa0

Nə deyəsən öz həddini ötmüşə?xa0

Mən nə deyim bu ilqarı itmişə?xa0

Sağlığım ölümdən betər kimidi.xa0

xa0

Həkim:xa0

xa0

Bu dərdi, əzabı üstünə tökmə,xa0

Gözünü ilqarsız yoluna dikmə.xa0

Gəl belə gözəlin həsrətin çəkmə,xa0

Eşitsən həkimi, şəfa kimidi.xa0

xa0

Söz tamama yetdi. Həkim məsələdən halı oldu. Vəfasız bir qızdan ötrü bu vəziyyətə düşməyi Əyyuba eyib saydı və əlavə məsləhətlər verib getdi. Əyyubla gələn dostu Kamil dedi ki, özünü üzmə, gəl çıxaq bağçada bir qədər gəzək, sən də özünə gəlmisən, daha başqa yolumuz qalmadı. Gedək evimizə. Evlənərsən, fikrin dağılar. xa0Onlar bağçaya çıxdılar. Bura çox gözəl idi. Kamil baxdı ki, Əyyub harasa diqqətlə baxır. Ondan soruşdu ki, nəyə baxırsan? Əyyub gülün budağında oturan sarı bülbülü ona göstərdi. Kamil dedi:xa0

”“ Maraqlıdı, oxumur, necə də sakit oturub. Elə bil qəmlidi.

Əyyub dedi:

”“ Bülbül qonduğu gül ətirli qızılgülün yox, ətirsiz qızılgülün budağıdır. Məncə, quş öz qızılgülünün həsrətini çəkir. Qızılgül də çoxdan solub. Sən xa0də mənə deyirsən ki, evlən.

Baxaq görək günahsız Sənəmi günahkar tutan Əyyub sarı bülbülə öz dərdini necə çatdırdı:xa0

xa0

Bu qərib ölkədə bu səhər çağı,xa0

Özündə itmisən, ay xa0sarı bülbül.xa0

Xumarlanıb qızılgülün köksündəxa0

Vüsala yetmisən, ay sarı bülbül.xa0

xa0

Qanı soyuq, baxışı daş, qar qızın,xa0

Yaşıl yarpaq, budaqları barsızın,xa0

Məni məndən alan o ilqarsızın

Yanından ötmüsən, ay sarı bülbül.xa0

xa0

Bir qələmdi, bir Əyyubdu, bir varaq,xa0

Nə məndən haray var, nə ondan soraq.xa0

Bəlkə mənim kimi unudularaq,xa0

Xəyala getmisən, ay sarı bülbül.xa0

xa0

Söz tamam oldu. Qərara gəldilər ki, bir azdan Kəlbəcərə yola düşsünlər. Odur ki, bağçadan Ədalətin evinə qayıtdılar. Qonaqlar çay içdikləri zaman Ceyran təlaşla içəri girib qaçırılan Sənəmin yolda özünü çaya atdığını, meyitin tapılmadığını xəbər verdi. Evdəkilər küçəyə qaçdılar. Yalnız Əyyub əyləşdiyi kürsüdən qalxa bilmədi. Elə bil, oturduğu yerdə ölmüşdü. Bir azdan sürücü Kamil və Ədalət evə qayıtdılar. Əyyubgil az bir vaxtda rayondan çıxmalı idi. Çünki hər kəs bu faciədə Əyyubu günahlandırırdı. Qorxulu bir vəziyyət yaranmışdı. Əyyubun xa0isə sanki beli sınmışdı, əyləşdiyi yerdən qalxa bilmirdi. Gözlərindən axan yaş olmasaydı, onu ölmüş bilərdilər.

Ədalət dedi:xa0

”“ Həsən müəllimin və Heydərin qohum-əqrəbası burda olduğunuzu bilsələr, hamınızı öldürəcəklər. Əyyub, özünü ələ al, qardaş, nə qədər ki onların başı qarışıqdı, meyiti axtarırlar, rayondan çıxmalısız. Yaxşı ki, burda olduğunuzu heç kəs bilmir.

Deyilən sözləri Əyyub eşidirdi. Lakin taqətsiz idi, tərpənə bilmirdi. Ədalət onun üzündən öpdü və ayağa qaldırmaq üçün qollarından yapışdı, Kamilin köməyi ilə həyətə çıxarıb maşının arxa oturacağına əyləşdirdilər. Kamil də arxada Əyyuba dayaq oldu. Maşın həyətdən çıxıb yola düşdü”¦

Heydərgil Sənəmin meyitini tapa bilməyib qayıtmışdılar. Yenidən camaatla birlikdə hadisə yerinə getdilər. Meyiti axşamtərəfi tapdılar. Reyhan xanımın ah-naləsi göyə qalxdı. O, hər iki üzünü parçalamış, al qana boyamışdı. Cənazənin torpağa tapşırılması səhərə saxlanıldı. Gecə yarıdan keçəndə Reyhan xanım meyit qoyulan otağa gəldi. Onun üstünə çəkilmiş örtüyü götürdü. Qızı tanınmaz hala düşmüşdü. Boynundan qızıl zəncirlə kiçik bir əsgi parçası asılmışdı. Reyhan xanım zənciri açıb öz qoynuna qoydu və meyitin üzünü örtüb otaqdan çıxdı. Ağlaya-ağlaya qohumlar yığılan otağa qayıtdı. Cənazə torpağa səhər tapşırıldı.xa0

Həsən müəllimin ailəsini yas içində qoyaq, görək Əyyubun axırı necə oldu.xa0

Bərdəyə çatanda onun halı tamam pisləşdi. Xəstəxanaya gətirdilər. Müayinə edən həkim gecikmədən paytaxta aparılmasını məsləhət bildi. Həmin gün Kamilgil Əyyubu Bakıya apardılar. Onu xəstəxanaya qoyub iki gündən sonra Kəlbəcərə qayıtdılar. Əyyub həkimlərin köməyi ilə dörd aydan sonra gözünü açıb danışa bildi. Qardaşı Yaqub xəstəxanaya yanına gəlmişdi. Onun “Vəziyyətin necədir”x9d sualına xa0“Sənəm öldü”x9d xa0deyə Əyyub cavab verib gözlərini yumdu. Yanaqları ilə göz yaşları süzülürdü. Həkim Yaquba otaqdan çıxmağı məsləhət bildi: “Qoyun dincəlsin. Ona bir müddət sakitlik lazımdı”x9d, ”“ dedi. xa0xa0

Bəli, günlər keçdi, Əyyubun huşu üstünə gəldi və dili açıldı. Yaxın günlərdə xəstəxanadan çıxacaqdı.

Xəstəxanadan çıxandan sonra qardaşı nə qədər təkid etdisə, Əyyub kəndə qayıtmaq istəmədi. Dedi ki, sən qayıt, mən sonra gələrəm.xa0

Yaqub çox yalvardı ki, qardaş, anamız yazıqdı, qocalıb, ona rəhmin gəlsin, mən ona necə deyə bilərəm ki, Əyyub gəlmədi?! Əyyub qardaşına belə cavab verdi:xa0

xa0

Mən əvəzdən söylə yazıq anama,xa0

Günüm nəhs aylara, illərə düşdü.xa0

Taleyim bəd gəldi, günahkar oldum,xa0

Adım ağızlara, dillərə düşdü.xa0

xa0

Yaqub:

xa0

A qardaş, dediyin bəraət deyil,xa0

Ana zəhmətinə gör nələr düşdü.xa0

Ananın yolunu bilməyən oğul

Evindən, elindən dərbədər düşdü.xa0

xa0

Əyyub:xa0

xa0

Bu günahın günahkarı neyləsin?xa0

Kimi tapsın, dərdi kimə söyləsin?xa0

Yalvar, zəhmətini halal eyləsin,xa0

Deynən səfil oğlun çöllərə düşdü.xa0

xa0

Yaqub:xa0

xa0

Gəl gedək, gecikmə, inada durma,xa0

Ata mülkümüzü yıxıb uçurma.xa0

Anamın zəhmətin daşlara vurma,xa0

Bu fikir başına nə təhər düşdü?xa0

xa0

Əyyub:xa0

xa0

Əyyubu az danla, candan bezikdim,xa0

Nə biləsən bu yollarda nə çəkdim?xa0

Sənəmə söz verdim, vaxta gecikdim,xa0

Yazıq bu səbəbdən əllərə düşdü.xa0

xa0

Yaqub:xa0

xa0

Ələyə sığmırsa, ələmək olmaz,xa0

Qardaşıq, Yaqubu bələmək olmaz.xa0

Bu elə dönüklük eləmək olmaz,xa0

Arxanca o böyük Kəlbəcər düşdü.xa0

xa0

Danışıq tamama yetdi. Yaqub qardaşına dedi:

”“ Bilirəm, o qızı sevirdin, həm də çox sevirdin. Nəzərə al ki, artıq o yoxdu. Ölmüş bir adamdan ötrü belə tərkidünyalıq boş şeydi. Ölüm sözü varsa, dözməkdən başqa əlac yoxdu. Anamıza yazığın gəlsin. O artıq qocalıb. Onu gözü yaşlı qoymaq Allaha da xa0xoş getməz. Gəl qayıdaq kəndimizə. Əzəmətli dağlar, doğma kəndimiz, buz bulaqlar, Tərtər çayı... sadalamağa nə ehtiyac, bütün bunlar sənə sirdaş, həmdərd, hayan olar. Səni darıxmağa qoymaz.

Əyyub mat-mat qardaşının üzünə baxaraq: “Sənəmin ölümünə mən səbəb oldum”x9d, ”“dedi.xa0

Nəhayət, çox yalvar-yaxardan sonra qardaşı çətinliklə olsa da, Əyyubu öz kəndlərinə apara bildi”¦xa0

Reyhan xanım qızının məzarı üstünə tez-tez gəlməyə adət eləmişdi. O, qəbir üstünə səhərlər gələr, “Bədbəxt elədiyim günahsız qızım”x9d deyərək qəbrin tozunu silər, ətrafını süpürüb ağlaya-ağlaya evinə qayıdardı. Bu gün də qəbir üstə gəlmək üçün səhər tezdən evdən çıxdı. Qəbirlərin və kolların arası ilə Sənəmin qəbrinə yaxınlaşanda məzarın üstündə saç-saqqalı uzanmış, səfil görkəmli bir kişinin kiminləsə danışdığını eşidib dayandı. Qəbirlərin ətrafında kişidən başqa heç kim yox idi. O, deyirdi:xa0

”“ Sənə dediyim həyat hadisələrinin biri də budur. Məni heç nə ovundurmur. Sənsiz çox darıxıram. Yəqin ki, gəldiyimi bilirsən. Dedim, həm halını soruşaram, həm də məndə olan əmanətini qaytararam.

Kişini dəli zənn edən Reyhan xanım qərara gəldi ki, onu sona qədər dinləsin. Kişi deyirdi:

”“ Anam qocalıb, məndən gəlin istəyir. Səni aparmağa gəlmişəm. Sənə inanıb arxayın olduğum üçün tək gəlmişəm. Ölümünə bais olmuşam. Bilirəm, yaraların ağırdı, gedə bilməyəcəksən. Mən də sənsiz gedə bilmirəm. Axı necə tək gedim? Axı səni çox sevirəm, gəlib sənə çata bilmədim. Məni bağışla.

Əyyub Sənəmin başdaşından öpəndə Reyhan xanım kəkələdi: “Əəəyyub, balamı da, səni də mən bədbəxt elədim”x9d, ”“ deyib Əyyubun boynunu qucaqlayıb hönkür-hönkür ağladı. Ağlaya-ağlaya da soruşdu:xa0

”“ Nə tez yazıqlaşıb bu günə düşdün?

Əyyub dinmədi. Hər ikisi ağlayıb ürəyini boşaltdı. Reyhan xanım soruşdu:

”“ Oğlum, bədbəxt qızımın səndə nə əmanəti var? Sənəmin də sənə çatası məndə bir əmanəti var, ”“ dedi və qoynundan qızının boyunbağısında olan kiçik bükülünü Əyyuba verdi. Əyyub da özündə olan qatlanmış kağızı Reyhan xanımın verdi. Bu, Sənəmin Əyyubdakı teli idi. Reyhan xanım verdiyi bükülüdəki kağız parçasında beş söz yazılmışdı: “Sənin olmadım, başqasının da olmayacam. Sənəm”x9d. xa0

Hər ikisi yenidən ağladı. Bu yerdə görək Reyhan xanım Əyyuba nə dedi və Əyyub ona necə cavab verdi.xa0

xa0

Reyhan xanım:

xa0

Öz əlimlə sizi bədbəxt elədim,xa0

Günahkaram, günahımı bağışla.xa0

Qızım öldü, sən biçarə bu gündə,

Zəhər verdim, mətahımı bağışla.xa0

xa0

Əyyub:xa0

xa0

Sənin dərdin elə mənim qədərdi,xa0

Onu mən vermişəm, ana, bağışla.xa0

Mənim sevgilimi, sənin balanıxa0

Qərq elədim o ümmana, bağışla.xa0

xa0

Reyhan xanım:

xa0

Hara dönsəm, dərd üstümə yeriyir,xa0

Dərd içində dərdli canım çürüyür.xa0

Ah-naləmdən sizin dağlar əriyir,xa0

Bu naləmi, bu ahımı bağışla.xa0

xa0

Əyyub:xa0

xa0

Qaralandı taleyimin dəftəri,xa0

Məni xəstə saldı ölüm xəbəri.xa0

Qəlbim qan ağlayır o vaxtdan bəri,xa0

Dolanıram yana-yana, bağışla.xa0

xa0

Reyhan xanım:xa0

xa0

Hər gün balam məni yanına çəkir,xa0

Öz cəzamdı, Allah mənə görk edir.xa0

Bir gün eşidərsən, Reyhan da köçür,xa0

Axşamımı, sabahımı bağışla.xa0

xa0

Əyyub:xa0

xa0

Əcəl məni addım-addım izləyir,xa0

Əyyub, uzaq getmə, yaxın gəl deyir.

xa0

İndi yazıq anam məni gözləyir,xa0

Necə gedim o məkana? Bağışla.xa0

xa0

Reyhan xanım qızının saçını qəbrin qırağında basdırdı. Sonra üzünü Əyyuba tutub dedi:

”“ Bizimkilər bir azdan qəbir üstə gələcəklər, ay yazıq, vaxtında çıx get. Şeytana lənət. Ana olmasaydım, səni anana verməzdim.

Reyhan xanımın dedikləri Əyyuba çatmadı. Götürdü görək Sənəmin məzarına nə dedi:xa0

xa0

Necə deyim, salamat qal, gedirəm,xa0

Belə gedişimə nə deyəcəksən?xa0

Qarşılayıb “xoş gəlmisən”x9d demədin,xa0

Bir də gəlişimə nə deyəcəksən?xa0

xa0

Çalışırdım yaddaşına dolanım,xa0

Qoymazdın ki, mən başına dolanım.xa0

Daş olmusan, başdaşına dolanım,xa0

Çərxi-gərdişinə nə deyəcəksən?xa0

xa0

Evlən demə, bu çətindi nə qədər,xa0

Belə qalsın, qoy dolanaq birtəhər.xa0

Əyyub səni səsləyəcək hər səhər,xa0

Belə vərdişinə nə deyəcəksən?xa0

xa0

Reyhan xanım dilləndi:xa0

”“ Əyyub, ay biçarə, yazıq, indi adamlarımız gələcək. Çıx get!

Əyyub Reyhan xanımın əlindən öpüb, onun üzünə baxdı. O, bu dəfə ağlamırdı, baxışları qəzəbli idi, Əyyuba sanki “Ləngimə, tez burdan uzaqlaş”x9d deyirdi. Əyyub Sənəmin daşdakı şəklindən öpüb qəbiristanlığın kənarında dayanan maşına əyləşdi. Yaqub mühərriki işə saldı və maşın tozanaq qopara-qopara Kəlbəcərə yola düşdü.