Yəmən husiləri Avropanı Şərqi və Cənubi Asiya, eləcə də Avstraliya ilə birləşdirən həyati iqtisadi arteriya olan Bab əl-Məndəb boğazını bağlaya bilər.
Bizim.Media xəbər verir ki, eyni zamanda, Tehranı dəstəkləyən bir neçə bəyanata baxmayaraq, husilər, məsələn, Hizbullahdan fərqli olaraq, hələ də ABŞ və İsrailə qarşı hərbi əməliyyatlara qoşulma əlamətləri göstərməyiblər.
Bu yaxınlarda Ənsar Allah siyasi bürosunun üzvü Məhəmməd əl-Buxaiti qrupun müharibəyə girməsinin "zaman məsələsi" olduğunu bildirdi:
"Yəmən İranı dəstəkləmək qərarına gəlib. Biz (müharibəyə girmək üçün) "Sıfır Günü" tarixini uyğun vaxtda elan edəcəyik. İştirak zaman məsələsidir. Biz Tehranla tam koordinasiyadayıq. Barmağımız tətiyin üzərindədir."
Əgər Yəmən husiləri İranın 2026-cı ilin fevral ayının sonundan etibarən Hörmüz boğazını bağlamasından sonra Bab əl-Məndəb boğazını bağlasalar, dünya 1970-ci illərin neft böhranlarından bəri ən ciddi enerji və logistika fəlakətlərindən biri ilə üzləşəcək.
ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyasının (EIA) və Beynəlxalq Enerji Agentliyinin hesablamalarına görə, bütün qlobal dəniz nefti və mayeləşdirilmiş təbii qaz ticarətinin 25-30%-i bu iki dar boğazdan keçir. Hörmüz gündə təxminən 20 milyon barel - qlobal ixracatın 20-25%-ni təşkil edir - əsasən Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, İraq, Küveyt və Qətərdən.
Bab əl-Məndəb boğazının əlavə edilməsi, Qırmızı dənizdən tranzit keçən Səudiyyə nefti də daxil olmaqla, daşınmaların əlavə 8-10%-ni bloklayacaq. Səudiyyə Ərəbistanındakı Şərq-Qərb Boru Kəməri kimi alternativ boru kəmərlərindən maksimum istifadə edilsə belə, qısa müddətdə itkiləri kompensasiya etmək mümkün olmayacaq.
Artıq bareli 110 dollardan yuxarı olan neft qiymətləri kəskin şəkildə 150-200 dollara qədər yüksələ bilər. Bu qiymət artımı təkcə benzin və dizel yanacağına deyil, həm də reaktiv yanacaq, gübrələr, plastiklər və demək olar ki, bütün gündəlik istifadə mallarına təsir edəcək və dünya miqyasında inflyasiya dalğasına səbəb olacaq.
Bab əl-Məndəb boğazının bağlanması Süveyş kanalını Asiya və Avropa arasında tranzit üçün yararsız hala gətirəcək. Konteyner yükləri, neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz da daxil olmaqla, bütün qlobal dəniz ticarətinin təxminən 10-12%-i bağlanacaq.
Maersk və Hapag-Lloyd kimi böyük gəmiçilik şirkətləri artıq Qırmızı dəniz səyahətlərini əvvəlcədən ləğv edirlər. Gəmilər Afrikanı Ümid Burnundan keçməli olacaqlar ki, bu da səyahət müddətini 10-14 gün, yük daşınması, sığorta və yanacaq xərclərini isə 30-50% artıracaq.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
