Əgər birdən milyarder İlon Maskın Marsın kolonizasiyası ilə bağlı əsas xəyalından əl çəkdiyini düşünmüsünüzsə, ciddi şəkildə yanılırsınız.
Fevral ayında Mask "SpaceX"in müvəqqəti olaraq diqqətini Ayda şəhər salınmasına yönəldəcəyini elan etsə də, onun qlobal kosmik hədəfləri heç yox olmayıb.
Bizim.Media xəbər verir ki, əksinə, nəhəng "Starship" raketinin növbəti sınaqları ərəfəsində "SpaceX" şirkəti Qırmızı planetə ilk idarəolunan uçuşun planlarını rəsmən açıqlayıb və hətta bu tarixi missiyaya rəhbərlik edəcək şəxsin adını bəyan edib.
Sükan arxasında kriptomilyarder: Çun Van Aya və Marsa uçur
"SpaceX" iki illik irimiqyaslı missiyanın hazırlıqlarına başladığını rəsmən elan edib. Missiyanın məqsədi — özəl astronavtlardan ibarət komandanı Mars ətrafında uçuşa göndərmək və ardınca Yerə qaytarmaqdır. Bu, bəşəriyyət tarixində ilk planetlərarası uçuş olacaq.
Lakin bundan əvvəl həmin komanda daha bir cəsarətli missiyanı yerinə yetirəcək — Ayın tam yaxınlığından uçub keçəcək. NASA-nın "Artemis II" gəmisi Ay səthindən təxminən 6500 km məsafədən keçdiyi halda, "SpaceX" gəmisi Aya cəmi 200 km məsafəyədək yaxınlaşmağı planlaşdırır.
Hər iki tarixi missiyanın rəhbəri vəzifəsinə kriptovalyuta milyarderi Çun Van təyin edilib. "Mars artıq uzaq bir mücərrədlik olmayacaq, o, reallığa çevriləcək. Bu, alov yandıracaq, təxəyyülü hərəkətə gətirəcək və bütün bəşəriyyətə güclü bir təkan verəcək", — deyə Van "SpaceX"ə verdiyi müsahibədə bildirib.
Çun Van kimdir və niyə gündəmdədir?
Çində doğulan və hazırda Maltada yaşayan Çun Van öz böyük sərvətini bitkoin mayninqi üçün hovuzların (mining pools) yaradılması sayəsində qazanıb. O, kosmik turizm sahəsində yeni deyil: 2025-ci ilin aprelində Van tarixi bir missiyanı tamamilə maliyyələşdirib və ona rəhbərlik edib.
"SpaceX"in "Crew Dragon" gəmisi ilə o və komandası tarixdə Yerin hər iki qütbündən (Şimal və Cənub) keçməklə orbit üzrə uçuş həyata keçirən ilk insanlar olublar.
Uçuş hansı gəmidə və nə vaxt baş tutacaq?
Həm Ay, həm də Mars missiyaları yeni nəsil 124 metrlik "Starship" kosmik gəmisi vasitəsilə həyata keçiriləcək. Bu barədə anons mayın 21-də şirkətin saytında, məhz Texasdakı "Starbase" bazasından "Starship" prototipinin 12-ci sınaq uçuşu ərəfəsində verilib.
Start nə vaxtdır? "SpaceX" hələlik dəqiq tarixlər açıqlamır. Məsələ burasındadır ki, "Starship" hələ orbitdə öz sabitliyini sübut etməlidir. Hazırda şirkət raketin yeni modifikasiyasına — "Starship Version 3" (V3) variantına mərc edir. Bu versiya kosmosda birbaşa yanacaqdoldurma texnologiyasını nümayiş etdirməlidir ki, onsuz digər planetlərə uçuşlar qeyri-mümkündür.
Bundan əlavə, "SpaceX"in NASA ilə təxirəsalınmaz müqaviləsi var: onlar dövlət missiyaları olan "Artemis III" (2027-ci ildə) və "Artemis IV" (2028-ci ildə) üçün "Starship"in Ay versiyasını hazırlamağa borcludurlar.
Məzmuna (kontentə) çevrilən Mask xəyalı
İlk variantda Mask ideal astronomik pəncərəni yaxalayaraq, pilotsuz "Starship"i artıq 2026-cı ilin sonuna qədər Marsa göndərməyi planlaşdırırdı. İndi aydın görünür ki, şirkət bu müddətlərə çatdıra bilmir. Buna baxmayaraq, Çun Van kimi özəl milyarderlərin prosesə cəlb olunması göstərir ki, Mask kosmosun fəthini bütün dünyanın birbaşa yayımla izləyəcəyi tarixin ən baha və ən həyəcanlı layihəsinə çevirməyə hazırdır.
Bizim.Media
